Date portal
« Vestnik KRSU»

Открытие в 1982 г. в Киргизской ССР памятника русскому учёному-естествоиспытателю и путешественнику, первому в истории европейской науки исследователю горной системы Тянь-Шань, российскому государственному и общественному деятелю Петру Петровичу Семёнову-Тян-Шанскому явилось знаком признания Киргизией его вклада в дело продвижения горного киргизского края по пути созидания и развития. Монумент, созданный совместными усилиями киргизстанцев и россиян, стал частью их исторического и культурного наследия, символом дружбы между двумя народами. Создатели памятника продемонстрировали глубокое проникновение в образ путешественника и совершенные им деяния. Они отразили запрос общества на важность сохранения в сознании будущих поколений исторической памяти о человеке, раскрывшем миру страну Небесных гор и самобытную национальную культуру ее народа. Факт демонтажа в 2025 г. монумента обозначил проблему исследования истории его создания, указал на важность раскрытия обстоятельств, побудивших участников этого процесса к совместной работе по воплощению в жизнь идеи создания памятника.

П.П. Семёнов-Тян-Шанский; Киргизская ССР; Иссык-Куль; Рыбачье; памятник; дружба; скульптор Владимир Горевой; историческое и культурное н

1982-жылы Кыргыз ССРинде орус окумуштуусу, табият таануучусу жана саякатчысы, Европа илиминин тарыхында биринчи болуп Тянь-Шань тоо системасын изилдеген орус мамлекеттик жана коомдук ишмери Петр Петрович Семенов-Тян-Шанскийдин эстелигинин ачылышы анын Кыргызстандын тоолуу аймакты түзүүгө жана өнүктүрүүгө кошкон салымын Кыргызстан тарабынан таанылганынын белгиси. Кыргыз жана орус жарандарынын биргелешкен аракети менен жаралган эстелик алардын тарыхый жана маданий мурастарынын бир бөлүгү, эки элдин достугунун символу болуп калды. Эстеликтин жаратуучулары саякатчыны жана анын жетишкендиктерин терең түшүнгөндүгүн көрсөтүштү. Алар Асман тоосунун жерин жана анын элинин өзгөчө улуттук маданиятын дүйнөгө ачып берген инсандын тарыхый эс тутумун келечек муундардын аң-сезиминде сактоонун маанилүүлүгү жөнүндөгү коомдук суроо-талапты чагылдырган. 2025-жылы эстеликтин демонтажы анын жаралуу тарыхын изилдөө кыйынчылыгын баса белгиледи жана бул процесске катышкандарды эстеликти түзүү идеясын ишке ашырууда кызматташууга түрткөн жагдайларды ачуунун маанилүүлүгүн белгиледи.

П.П. Семенов-Тян-Шанский; Кыргыз ССРи; Ысык-Кел; Рыбачье шаары; эстелик; достук; скульптор Владимир Горевой; тарыхый жана маданий мурастар

The discovery in 1982 in the Kyrgyz SSR of a monument to the Russian scientist-test and traveler, the first investigator of the Tien Shan mountain system in the history of European science, the Russian statesman and social activist Pyotr Petrovich Semenov-Tyan-Shansky was a sign of recognition by Kyrgyzstan of his contribution to the advancement of the mountainous Kyrgyz region along the path of creation and development. The monument, created by the joint efforts of Kyrgyz and Russians, has become part of their historical and cultural heritage, a symbol of friendship between the two peoples. The creators of the monument demonstrated a deep penetration into the image of the traveler and his deeds. They reflected the demand of society for the importance of preserving in the minds of future generations the historical memory of a person who revealed to the world the country of the Heavenly Mountains and the original national culture of its people. The fact of dismantling the monument in 2025 indicated the problem of researching the history of its creation, pointed out the importance of revealing the circumstances that prompted the participants in this process to work together to implement the idea of creating a monument.

P.P. Semenov-Tyan-Shansky; Kyrgyz SSR; Issyk-Kul; Rybachye; monument; friendship; sculptor Vladimir Gorevoy; historical and cultural heritage