«КРСУнун ЖАРЧЫСЫ» журналынын МААЛЫМАТ ПОРТАЛЫ

Рассматривается роль метафор и метонимий в дипломатическом дискурсе, подчеркивается их важность не только как стилистических средств, но и как инструментов для понимания и формирования концептуального представления о мире. На основе анализа существующих исследований в области когнитивной лингвистики и политического дискурса в статье выделяются особенности дипломатического дискурса и предлагается лингвистический анализ метафорических и метонимических моделей, используемых в нем. Лингвистический анализ дипломатических нот и соглашений направлен на определение их обоснования. В эмпирической части исследования используются дипломатические тексты (выступления дипломатов, официальные заявления, дипломатические ноты и соглашения). В статье выделяются тематические группы метафор и метонимий, используемых в дипломатическом дискурсе (метафоры войны и мира, метонимические переносы), и анализируются их функции: смягчение острых углов, формирование позитивного имиджа, создание чувства общности, манипулирование общественным мнением, влияние на процесс принятия решений. Заключение подводит итоги исследования и намечает перспективы дальнейших исследований в области автоматической обработки дипломатического дискурса.

когнитивная лингвистика; метафора; метонимия; политический дискурс; дипломатия; международные отношения

Бул макала дипломатиялык дискурста метафоралар менен метонимиялардын ролун карап чыгып, алардын маанисин стилистикалык каражат катары гана эмес, дүйнөнү түшүнүү жана концептуалдык чагылдыруу куралы катары да баса белгилейт. Когнитивдик лингвистика жана саясий дискурс чөйрөсүндөгү бар изилдөөлөрдү талдоого таянып, макала дипломатиялык дискурстун өзгөчөлүктөрүн белгилеп, анда колдонулган метафоралык жана метонимиялык моделдердин лингвистикалык анализин сунуштайт. Дипломатиялык ноталар менен келишимдердин лингвистикалык анализи алардын негиздемесин аныктоого багытталган. Изилдөөнүн эмпирикалык бөлүгүндө дипломатиялык тексттер (дипломаттардын сөз сүйлөөлөрү, расмий билдирүүлөр, дипломатиялык ноталар жана келишимдер) колдонулат. Макалада дипломатиялык дискурста колдонулган метафоралардын жана метонимиялардын тематикалык топтору (согуш жана тынчтык метафоралары, метонимиялык өткөрүүлөр) белгиленип, алардын функциялары: кескин бурчтарды жумшартуу, оң образ түзүү, бирдиктүүлүк сезимин жаратуу, коомдук пикирди манипуляциялоо, чечим кабыл алуу процессине таасир этүү талданган. Жыйынтыкта изилдөөнүн негизги жыйынтыктары жалпыланып, дипломатиялык дискурсту автоматтык иштетүү жаатындагы мындан аркы изилдөөлөрдүн перспективалары белгиленет.

когнитивдик лингвистика; метафора; метонимия; саясий дискурс; дипломатия; эл аралык мамилелер

This article examines the role of metaphors and metonymies in diplomatic discourse and emphasizes their importance not only as stylistic devices, but also as tools for understanding and forming a conceptual representation of the world. Based on an analysis of existing research in the field of cognitive linguistics and political discourse, the article highlights the characteristics of diplomatic discourse and offers a linguistic analysis of the metaphorical and metonymic models used in it. The linguistic analysis of diplomatic notes and agreements is aimed at determining their rationale. The empirical part of the study uses diplomatic texts (speeches by diplomats, official statements, diplomatic notes and agreements). The article highlights thematic groups of metaphors and metonymies used in diplomatic discourse (metaphors of war and peace, metonymic transfers) and analyses their functions: smoothing over sharp corners, forming a positive image, creating a sense of community, manipulating public opinion, influencing the decision-making process. The conclusion summarizes the research and outlines prospects for further research in the field of automatic processing of diplomatic discourse.

cognitive linguistics; metaphor; metonymy; political discourse; diplomacy; international relations