«КРСУнун ЖАРЧЫСЫ» журналынын МААЛЫМАТ ПОРТАЛЫ

Терапевтический лекарственный мониторинг является важным инструментом персонализации фармакотерапии в психиатрии, позволяющим оптимизировать эффективность и безопасность психотропных препаратов. Особое значение терапевтический лекарственный мониторинг приобретает при применении нейролептиков в лечении шизофрении и других психотических расстройств, учитывая узкий терапевтический диапазон ряда препаратов, значительную межиндивидуальную вариабельность фармакокинетики, а также высокий риск побочных эффектов. Рассматриваются современные подходы к использованию терапевтического лекарственного мониторинга для контроля концентраций типичных и атипичных нейролептиков в плазме крови, показания к его проведению, клиническая значимость интерпретации полученных данных и влияние на принятие решений по коррекции доз. Подчеркивается роль терапевтического лекарственного мониторинга в повышении приверженности терапии, снижении частоты нежелательных лекарственных реакций и предупреждении лекарственных взаимодействий. Сделан вывод о перспективности внедрения терапевтического лекарственного мониторинга в рутинную клиническую практику психиатрических стационаров и амбулаторных служб как элемента персонализированной медицины.

фармакотерапия; терапевтический лекарственный мониторинг; шизофрения; нейролептики; оптимизация; рациональность

Терапиялык дары-дармектерди көзөмөлдөө психиатрияда дарылоону персоналдаштыруунун маанилүү куралы болуп саналат, бул психотроптук дары-дармектердин натыйжалуулугун жана коопсуздугун оптималдаштырууга мүмкүндүк берет. ТДМ шизофренияны жана башка психотикалык бузулууларды дарылоодо антипсихотиктерди колдонууда өзгөчө маанилүү, анткени айрым дары-дармектердин тар терапиялык индекси, фармакокинетикадагы олуттуу жекече өзгөрүштүк жана терс таасирлердин жогорку коркунучу бар. Бул макалада типтүү жана атиптик антипсихотиктердин плазмадагы концентрациясын көзөмөлдөө үчүн ТДМди колдонуунун учурдагы ыкмалары, аны ишке ашыруу үчүн көрсөтмөлөр, алынган маалыматтарды чечмелөөнүн клиникалык мааниси жана дозаны тууралоо чечимдерине тийгизген таасири талкууланат. ТДМдин дарылоого берилгендикти жогорулатуудагы, терс дары-дармек реакцияларынын пайда болуу ыктымалдыгын азайтуудагы жана дары-дармектердин өз ара аракеттенүүсүнүн алдын алуудагы ролу баса белгиленет. ТДМди психиатриялык стационардык жана амбулатордук шарттарда жекелештирилген медицинанын элементи катары кадимки клиникалык практикага киргизүү келечеги бар деген тыянак чыгарылды.

фармакотерапия; терапиялык дары-дармектерди көзөмөлдөө; шизофрения; нейролептиктер; оптималдаштыруу; рационалдуулук

Therapeutic drug monitoring is an important tool for personalizing pharmacotherapy in psychiatry, enabling optimization of the efficacy and safety of psychotropic medications. Therapeutic drug monitoring is particularly important when using antipsychotics in the treatment of schizophrenia and other psychotic disorders, given the narrow therapeutic index of some drugs, significant interindividual variability in pharmacokinetics, and the high risk of side effects. This article discusses current approaches to using therapeutic drug monitoring to monitor plasma concentrations of typical and atypical antipsychotics, indications for its implementation, the clinical significance of interpreting the obtained data, and its impact on dose adjustment decisions. The role of TDM in increasing treatment adherence, reducing the incidence of adverse drug reactions, and preventing drug interactions is emphasized. It is concluded that therapeutic drug monitoring holds promise for introducing into routine clinical practice in psychiatric inpatient and outpatient settings as an element of personalized medicine.

pharmacotherapy; therapeutic drug monitoring; schizophrenia; neuroleptics; optimization; rat