Date portal
« Vestnik KRSU»

Исследуются финансы домашних хозяйств, их доходы и расходы и методы статистической оценки в условиях рыночной экономики. Актуальность исследования обусловлена тем, что именно финансовое положение домохозяйств выступает одним из важнейших индикаторов социально-экономического развития общества. Новизна исследования заключается в комплексном применении статистических методов анализа для оценки неравенства домашних хозяйств по доходам. Анализируются объем, структура и динамика доходов с доминированием на квинтильные и децильные распределения, панельные данные и выборочные обследования. Особое внимание уделяется адаптации международных стандартов и положений Системы национальных счетов к специфике национальной экономики Кыргызстана. Полученные выводы по результатам исследования могут быть использованы при разработке многоцелевых государственных программ по экономическо-социальной политике, направленных на повышение благосостояния населения и снижение уровня бедности.

домохозяйства; статистическая оценка; международные стандарты; квинтильные и децильные группы; среднедушевые доходы; панельные данные; репрезентативность выборки

Макалада үй чарбаларынын финансысы изилденет, анын ичинде киреше жана чыгашалардын түзүлүшү, ошондой эле базар экономикасынын шарттарында аларды статистикалык баалоо ыкмалары каралат. Үй чарбалары калктын жашоо деңгээлин чагылдырган жана аны камсыз кылган эң ири чарбалык субъекттердин тобу катары изилдөөнүн борборуна коюлган. Изилдөөнүн актуалдуулугу үй чарбаларынын финансылык абалы коомдун социалдык-экономикалык өнүгүшүнүн негизги көрсөткүчтөрүнүн бири болуп эсептелишине байланыштуу. Илимий жаңылыгы – үй чарбаларынын кирешелер боюнча теңсиздигин баалоодо статистикалык ыкмаларды комплекстүү колдонуу жана макроэкономикалык көрсөткүчтөр аркылуу изилдөөнүн өзгөчөлүктөрүн ачып берүү менен байланышкан. Макалада кирешелердин көлөмү, түзүмү жана динамикасы квинтилдик жана децилдик бөлүштүрүүлөргө, панелдик маалыматтарга жана тандалма сурамжылоолорго басым жасоо менен талданат. Өзгөчө көңүл Кыргызстан улуттук экономикасынын спецификасына ылайыкташтырылган эл аралык стандарттар менен Улуттук эсептер системасынын жоболоруна бурулат. Изилдөөнүн практикалык мааниси калктын жыргалчылыгын жогорулатууга жана теңсиздикти азайтууга багытталган мамлекеттик социалдык жана экономикалык саясатты иштеп чыгууда алынган жыйынтыктарды пайдаланууга шарт түзөт.

үй чарбалары; статистикалык баалоо; эл аралык стандарттар; квинтильдик жана децильдик топтор; киши башына орточо киреше; панелдик маалыматтар; үлгүнүн репрезенттүүлүгү

This article examines the finances of households, including the structure of their income and expenditures, as well as statistical methods for their assessment in the context of a market economy. Households are considered the largest group of economic entities, serving as a key indicator of the population’s standard of living. The relevance of the study is determined by the fact that the financial condition of households is one of the most important indicators of socio-economic development. The scientific novelty of the research lies in the comprehensive application of statistical methods to assess income inequality among households and in the analysis of the specific features of studying them through macroeconomic indicators. The article explores the volume, structure, and dynamics of income using quintile and decile distributions, panel data, and sample surveys. Special attention is paid to the adaptation of international standards and the provisions of the System of National Accounts to the specific conditions of the national economy of Kyrgyzstan. The practical significance of the study consists in the possibility of applying the obtained results for the development of state social and economic policies aimed at improving the welfare of the population and reducing inequality.

households; statistical assessment; international standards; quintile and decile groups; per capita income; panel data; sample representativeness