Date portal
« Vestnik KRSU»

Водопроводные сети в городских и сельских районах подвержены повреждениям и утечкам, что приводит к значительным экономическим и экологическим потерям. Традиционные методы их выявления отличаются высокой трудоемкостью и ограниченной эффективностью, особенно в условиях плотной застройки или труднодоступных территорий. В статье рассматриваются современные подходы к мониторингу утечек, основанные на использовании спутниковых данных дистанционного зондирования Земли и геоинформационных систем. Целью исследования является обоснование эффективности этих технологий для диагностики состояния инженерных сетей и выявления проблемных участков. Предложенная методология сочетает анализ влажности почвы, тепловых аномалий и деформаций поверхности с последующей интеграцией результатов в геоинформационную среду. Это позволяет повысить точность определения зон потенциальных утечек и автоматизировать процесс пространственного анализа. Результаты исследования показывают, что применение комплексного подхода обеспечивает раннее выявление неисправностей, что способствует сокращению потерь воды и повышению надежности водоснабжения. Новизна работы заключается в интеграции спутниковых наблюдений с данными инженерной инфраструктуры, что открывает новые перспективы для цифровой трансформации управления водными ресурсами. В отличие от традиционных методов, данное решение демонстрирует более высокую оперативность, позволяет прогнозировать развитие аварийных ситуаций и создает предпосылки для внедрения технологий «умного города».

утечка воды; спутниковые данные; дистанционное зондирование; ГИС; водопроводные сети; мониторинг; цифровизация; Sentinel; SCADA; тепловая аномалия

Шаардык жана айылдык суу түтүктөрүнүн тармактары ар кандай бузулууларга жана агып кетүүлөргө дуушар болуп, олуттуу экономикалык жана экологиялык жоготууларга алып келет. Салттуу ыкмалар көп эмгекти талап кылып, тыгыз курулушта же жетүү кыйын болгон аймактарда натыйжасыз болот. Бул изилдөөдө спутниктик аралыктан байкоо маалыматтарына жана геомаалыматтык системаларга негизделген агып кетүүлөрдү көзөмөлдөөнүн заманбап ыкмалары каралат. Изилдөөнүн максаты – бул технологиялардын инженердик түтүк тармактарынын абалын баалоодогу жана көйгөйлүү аймактарды аныктоодогу натыйжалуулугун негиздөө. Сунушталган методология топурактын нымдуулугун талдоону, жылуулук аномалияларын аныктоону жана жер бетинин деформацияларын байкоону камтыйт жана алынган натыйжаларды ГМС-чөйрөгө интеграциялоо менен толукталат. Бул ыкма агып кетиши мүмкүн болгон аймактарды так аныктоого жана мейкиндикти автоматтык түрдө талдоого шарт түзөт. Жыйынтыктар комплексдүү ыкманы колдонуу агып кетүүлөрдү эрте аныктоого мүмкүндүк берерин, бул суунун жоготууларын азайтууга жана суу менен камсыздоо системасынын ишенимдүүлүгүн жогорулатууга өбөлгө түзөрүн көрсөттү. Иштин жаңычылдыгы спутниктик байкоолорду инженердик инфраструктуранын маалыматтары менен интеграциялоосунда турат. Бул ыкма суу ресурстарын башкарууну санариптик трансформациялоого жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат. Салттуу ыкмаларга салыштырмалуу сунушталган чечим оперативдүүлүктү жогорулатып, авариялык кырдаалдарды алдын ала божомолдоого жана «акылдуу шаар» технологияларын киргизүүгө шарт түзөт.

суунун агып чыгышы; спутниктик маалыматтар; аралыктан зонддоо; ГМС; суу түтүк тармактары; мониторинг; санариптештирүү; Sentinel; SCADA; жылуулук аномалиясы

Water supply networks in urban and rural areas are vulnerable to damage and leakage, leading to significant economic and environmental losses. Traditional detection methods are labor-intensive and often ineffective, particularly in densely built or hard-to-access areas. This study explores modern approaches to leak monitoring based on satellite remote sensing data and geographic information systems. The aim of the research is to justify the effectiveness of these technologies for diagnosing engineering networks and identifying critical problem areas. The proposed methodology combines soil moisture analysis, thermal anomaly detection, and surface deformation monitoring with the subsequent integration of results into a geographic information environment. This approach improves the accuracy of identifying potential leakage zones and enables the automation of spatial analysis. The findings demonstrate that the use of a comprehensive methodology ensures early detection of failures, contributing to reduced water losses and improved reliability of water supply systems. The novelty of this work lies in the integration of satellite observations with engineering infrastructure data, opening new opportunities for the digital transformation of water resource management. Unlike traditional methods, the proposed solution provides greater operational efficiency, enables forecasting of emergency situations, and creates prerequisites for the implementation of smart city technologies.

water leakage; satellite data; remote sensing; GIS; water supply networks; monitoring; digitalization; Sentinel; SCADA; thermal anomaly