Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Рассматриваются проблемы взаимодействия государственной и международной правовых систем в контексте современных тенденций глобализации и интеграции. Анализируются основные теоретические подходы к соотношению международного и внутреннего права – дуализм, монизм, плюрализм и реализм, а также их влияние на формирование национальной правовой доктрины. Особое внимание уделено конституционным основам взаимодействия международного и государственного права Российской Федерации, включая положения статей 15, 79 и 80 Конституции РФ, закрепляющих приоритет международных договоров и принципы уважения суверенитета. Кроме того, автором подчеркивается значимость комплексного анализа данной проблемы в контексте эволюции современной правовой мысли, развития международных институтов и укрепления правовых механизмов реализации международных обязательств. Актуальность исследования обусловлена необходимостью поиска оптимального баланса между приоритетом международного права и обеспечением национальных интересов государства в условиях изменяющихся глобальных правовых реалий.

взаимодействие правовых систем; международное право; национальное право; дуализм; монизм; плюрализм; реализм

Макалада ааламдашуу жана интеграциянын учурдагы тенденцияларынын контекстинде мамлекеттик жана эл аралык укуктук системалардын өз ара аракеттенүүсүнүн көйгөйлөрү каралат. Эл аралык жана ички укуктун – дуализминин, монизмдин, плюрализмдин жана реализмдин өз ара байланышына негизги теориялык мамилелер, ошондой эле алардын улуттук укуктук доктринанын калыптанышына тийгизген таасири талданат. Россия Федерациясынын эл аралык жана мамлекеттик мыйзамдарынын өз ара аракеттенүүсүнүн конституциялык негиздерине, анын ичинде Россия Федерациясынын Конституциясынын 15, 79 жана 80-статьяларынын жоболоруна өзгөчө көңүл бурулат, алар эл аралык келишимдердин артыкчылыктуулугун жана эгемендүүлүктү урматтоо принциптери. Мындан тышкары, автор заманбап укуктук ой жүгүртүүнүн эволюциясынын, эл аралык институттардын өнүгүшүнүн жана эл аралык милдеттенмелерди ишке ашыруунун укуктук механизмдерин чыңдоонун контекстинде бул көйгөйдү комплекстүү талдоонун маанилүүлүгүн баса белгилеген. Изилдөөнүн актуалдуулугу өзгөрүп жаткан глобалдык укуктук реалдуулуктардын шарттарында эл аралык укуктун артыкчылыктуулугу менен мамлекеттин улуттук кызыкчылыктарын камсыз кылуунун ортосундагы оптималдуу балансты табуу зарылчылыгы менен шартталган.

укуктук системалардын өз ара аракеттенүүсү; эл аралык укук; улуттук укук; дуализм; монизм; плюрализм; реализм

The article examines the problems of interaction between state and international legal systems in the context of modern trends in globalization and integration. The study explores key theoretical concepts regarding the correlation between international and domestic law – namely dualism, monism, pluralism, and realism – and examines how these paradigms shape national legal doctrine. Particular focus is given to the constitutional framework governing the interaction of international and state law in the Russian Federation. This includes the analysis of Articles 15, 79, and 80 of the Constitution of the Russian Federation, which articulate both the precedence of international treaties and the principle of state sovereignty. Furthermore, the author highlights the necessity of an integrated examination of this issue within the broader context of the evolution of contemporary legal theory, the progress of international institutions, and the enhancement of mechanisms ensuring compliance with international commitments. The relevance of the research is determined by the need to find the optimal balance between the priority of international law and ensuring the national interests of the state in the context of changing global legal realities.

interaction of legal systems; international law; national law; dualism; monism; pluralism; realism