Сергек уулу Айбек – мл. науч. сотр. лаборатории ихтиологии и гидробиологии Института биологии Национальной академии наук Кыргызской Республики, тел.: 996-702 132623, e-mail: mr.sergekuulu@mail.ru
Мырзагалиева Эльнура Байтерековна – аспирант, науч. сотр. Института биологии Национальной академии наук Кыргызской Республики, преподаватель Международной высшей медицинской школы, Кыргызская Республика, тел.: +996-702 888354, e-mail: myrzagalievanura5@gmail.com
Ажиматова Мээрим Руслановна – канд. мед. наук, доцент кафедры гигиены медицинского факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-771 060686, e-mail: merimazhimatova@mail.ru
ИХТИОФАУНА И ГИДРОБИОЛОГИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ВОДОТОКОВ СУУСАМЫРСКОЙ ДОЛИНЫ В КОНТЕКСТЕ ЭКОЛОГИЧЕСКОЙ ОЦЕНКИ И РЫБОХОЗЯЙСТВЕННОГО ОСВОЕНИЯ
Представлены результаты ихтиологических и гидробиологических исследований, проведённых в 2024 году на водотоках Суусамырской долины – одном из уникальных природных районов Внутреннего Тянь-Шаня. Впервые дана характеристика зообентосных сообществ рек Суусамыр, Каракол и Уч-Эмчек, составлен перечень видов водных беспозвоночных, встреченных в шести точках сбора. Выявлен 21 вид донных организмов, преимущественно насекомых и ракообразных, обладающих высокой чувствительностью к экологическим изменениям. Также определён видовой состав ихтиофауны: зафиксированы четыре вида рыб, пригодных для любительского рыболовства, и один вид сорной рыбы. Полученные данные имеют практическое значение для оценки экологического состояния водоёмов и обоснования мероприятий по их охране и устойчивому использованию.
Ключевые слова на русском языке:Суусамырская долина; зообентос; ихтиофауна; река Суусамыр; река Каракол; макрозообентос; форель; маринка; экологическое состояние; гидробиологический мониторинг
ЭКОЛОГИЯЛЫК БААЛОО ЖАНА БАЛЫК ЧАРБАСЫН ӨЗДӨШТҮРҮҮ КОНТЕКСТИНДЕ СУУСАМЫР ӨРӨӨНҮНДӨГҮ СУУ АГЫМДАРЫНЫН ИХТИОФАУНА ЖАНА ГИДРОБИОЛОГИЯЛЫК МҮНӨЗДӨМӨЛӨРҮ
Макалада 2024-жылы Суусамыр өрөөнүндөгү суу агымдарын ихтиологиялык жана гидробиологиялык изилдөөлөрдүн жыйынтыктары берилген. Суусамыр, Каракол жана Үч-Эмчек дарыялары изилденип, анда ышкыбоздук балык уулоого жарактуу балыктын төрт түрү жана отоо балыктын бир түрү аныкталган. Зообентоско анализ жүргүзүлүп, түбүндө жашаган омурткасыздардын 21 түрү аныкталган. Изилдөө методикасы ар кандай шаймандарды жана стандарттуу гидробиологиялык ыкмаларды колдонуу менен үлгүлөрдү алууну камтыган. Суу агымдарынын экологиялык абалына баа берүү жана ихтиофаунаны коргоо жана жашоо чөйрөсүнүн сапатын сактоо боюнча сунуштар берилди. Дарыялардын балык чарба көлмөлөрү катары маанисин эске алуу менен Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарын сактоо жана үзгүлтүксүз экологиялык мониторинг уюштуруу зарылдыгы баса белгиленет.
Ключевые слова на кыргызском языке:Суусамыр өрөөнү; зообентос; ихтиофауна; Суусамыр дарыясы; Каракол дарыясы; макрозообентос; форель; маринка; экологиялык абал; гидробиологиялык мониторинг
ICHTHYOFAUNA AND HYDROBIOLOGICAL CHARACTERISTICS OF THE SUUSAMYR VALLEY WATERCOURSES IN THE CONTEXT OF ENVIRONMENTAL ASSESSMENT AND FISHERIES DEVELOPMENT
The article presents the results of ichthyological and hydrobiological studies conducted in 2024 on the watercourses of the Suusamyr Valley, one of the unique natural areas of the inner Tien Shan. For the first time, the zoobenthic communities of the Suusamyr, Karakol and Uch-Emchek rivers are characterized, and a list of aquatic invertebrate species found at six collection points is compiled. 21 species of benthic organisms, mainly insects and crustaceans, have been identified, which are highly sensitive to environmental changes. The species composition of the ichthyofauna has also been determined: four species of fish suitable for amateur fishing and one species of weed fish have been recorded. The data obtained are of practical importance
Ключевые слова на английском языке:Suusamyr valley; zoobenthos; ichthyofauna; Suusamyr river; Karakol river; macrozoobenthos; trout; marinka; ecological status; hydrobiological monitoring