Абаева Малика Рустамжановна – магистрант кафедры архитектуры факультета архитектуры, дизайна и строительства Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел: +996-700 430707, e-mail: malikaarchh@mail.ru
Семенов Владимир Сергеевич – д-р техн. наук, профессор кафедры архитектуры факультета архитектуры, дизайна и строительства Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, чл.-корр. Российской Академии Естествознания, Кыргызская Республика, тел.: +996-772 447412, e-mail: v.s.semenov@krsu.kg
Тургумбекова Эльмира Зарифовна – канд. архитектуры, доцент кафедры архитектуры факультета архитектуры, дизайна и строительства Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, член Союза архитекторов Кыргызской Республики, тел.: +996-555 322506, e-mail: ellatur@mail.ru
АКРИЛ И СТАЛЬ В КОНСТРУКЦИЯХ СОВРЕМЕННЫХ ОКЕАНАРИУМОВ
В статье рассматриваются конструктивные и материаловедческие аспекты применения акрила и стали в современных океанариумах. Проанализированы физико-механические свойства литого акрила, определяющие его преимущества над силикатным стеклом, включая высокую ударную прочность, низкую массу, возможность термоформования и большую светопропускную способность. Представлены особенности использования стальных конструкций в качестве несущего каркаса океанариумов, обеспечивающих восприятие больших гидростатических нагрузок, перекрытие значительных пролётов и формирование сложных архитектурных объёмов. Рассмотрены актуальные технологии производства и монтажа акриловых панелей, методы герметизации, антикоррозионные решения для стальных элементов, а также мировые примеры реализованных объектов. Определены ключевые тенденции развития конструкции океанариумов, включая рост размеров панелей, совершенствование клеевых соединений, применение высокопрочных сталей и разработку композитных систем. Сделан вывод о том, что сочетание акрила и стали формирует основу инженерной архитектуры океанариумов XXI века.
Түйүндүү сөздөр орус тилинде:акрил; сталь; конструкции океанариумов; акриловые панели; подводные тоннели; стальные каркасы; литой акрил; термоформование; коррозионная стойкость; прозрачные ограждения; архитектура океанариумов
ЗАМАНБАП ОКЕАНАРИУМДАРДЫН КОНСТРУКЦИЯЛАРЫНДАГЫ АКРИЛ ЖАНА БОЛОТ
Макалада азыркы океанариумдарда акрил менен болотту колдонуунун конструктивдик жана материал таануу аспектилери каралат. Куюлган акрилдин силикат айнегинен артыкчылыктарын аныктоочу физика-механикалык касиеттери, анын ичинде жогорку соккуга туруктуулугу, аз массасы, термоформалоо мүмкүнчүлүгү жана чоң жарык өткөрүү жөндөмдүүлүгү талданат. Чоң гидростатикалык жүктөмдөрдү кабыл алууну, олуттуу пролётторду жабууну жана татаал архитектуралык көлөмдөрдү калыптандырууну камсыз кылган океанариумдардын көтөрүүчү каркасы катары болот конструкцияларын колдонуунун өзгөчөлүктөрү сунушталган. Акрил панелдерин өндүрүү жана монтаждоо боюнча актуалдуу технологиялар, герметизациялоо ыкмалары, болот элементтери үчүн коррозияга каршы чечимдер, ошондой эле курулуп бүткөн объекттердин дүйнөлүк мисалдары каралат. Океанариумдардын конструкцияларын өнүктүрүүнүн негизги тенденциялары аныкталган, анын ичинде панелдердин өлчөмдөрүнүн чоңоюшу, желимдүү бириктирүүлөрдүн өркүндөтүлүшү, жогорку бышыктыктагы болотторду колдонуу жана композиттик системаларды иштеп чыгуу камтылган. Акрил менен болоттун айкалышы XXI кылымдын океанариумдарынын инженердик архитектурасынын негизин түзөт деген корутунду жасалган.
Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:акрил; болот; океанариумдардын конструкциялары; акрил панелдери; суу астындагы тоннелдер; болот каркастар; куюлган акрил; термоформалоо; коррозияга туруктуулук; тунук тосмолор; океанариумдардын архитектурасы
ACRYLIC AND STEEL IN THE STRUCTURES OF MODERN OCEANARIUMS
The article examines the structural and material aspects of using acrylic and steel in modern oceanarium design. The study analyzes the physical and mechanical properties of cast acrylic that provide significant advantages over silicate glass, including high impact resistance, low weight, thermoplastic formability, and superior light transmittance. The role of steel structures as the primary load-bearing framework is discussed, emphasizing their ability to withstand large hydrostatic pressures, span wide exhibition halls, and support complex architectural geometries. The article reviews current technologies for manufacturing and installing acrylic panels, sealing methods, corrosion protection strategies for steel components, and presents global examples of contemporary oceanarium projects. Key development trends are identified, such as the growth of acrylic panel dimensions, advancements in bonding technologies, adoption of high-strength steel grades, and integration of composite systems. The study concludes that the combination of acrylic and steel constitutes the fundamental engineering basis of twenty-first-century oceanarium architecture.
Түйүндүү сөздөр англис тилинде:acrylic; steel; oceanarium structures; acrylic panels; underwater tunnels; steel frameworks; cast acrylic; thermoforming; corrosion resistance; transparent enclosures; oceanarium architecture