Симаков Юрий Павлович – канд. техн. наук, доцент, зав. кафедрой нетрадиционных и возобновляемых источников энергии естественно-технического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-772 395381, е-mail: u_simakov@mail.ru
Дикамбаев Шамиль Бектурганович – канд. техн. наук, вед. науч. сотр. Научно-исследовательского института энергетики и экономики при Министерстве энергетики Кыргызской Республики, тел.: +996-775 976444, е-mail: busurmanova_g@mail.ru
Айткулов Медетбек Аширкулович – канд. техн. наук, доцент, директор Кыргызского научно-исследовательского института энергетики при Министерстве энергетики, тел.: +996-775 976654, е-mail: ama.1956@mail.ru
ОСОБЕННОСТИ ФУНКЦИОНИРОВАНИЯ ЭНЕРГОСИСТЕМЫ С УЧЕТОМ РЕЖИМОВ РАБОТЫ СИСТЕМООБРАЗУЮЩИХ ЛИНИЙ ЭЛЕКТРОПЕРЕДАЧИ В ПРИРОДНО-КЛИМАТИЧЕСКИХ УСЛОВИЯХ КЫРГЫЗСТАНА
Рассматриваются особенности функционирования энергосистемы Кыргызстана с акцентом на режимы работы системообразующих линий электропередачи в условиях природно-климатических факторов. Описываются влияния климатических условий на эффективность и надежность энергоснабжения, что подчеркивает важность адаптации энергосистемы к местным условиям для обеспечения стабильной работы и минимизации перебоев в электроснабжении. Рассматривается перераспределение перетоков мощностей в электрических сетях напряжением 220–500 кВ в условиях максимальной зимней нагрузки для трех схем с учетом отсутствия и наличия связей по межсистемным ЛЭП с энергосистемой Казахстана. Подчеркивается важность соблюдения баланса реактивной мощности для стабильной работы электроэнергетической системы, показана возможность управления генерацией реактивной мощности на подстанции «Кемин». Указывается на необходимость разработки новой редакции «Инструкции по расчёту и обоснованию нормативов технологических потерь электроэнергии при её передаче по электрическим сетям ОАО «НЭС Кыргызстана».
Түйүндүү сөздөр орус тилинде:природно-климатические условия; линии электропередачи; трассы линий электропередачи; гололедообразование; ветер; режим работы; устойчивость энергосистем; запас статической устойчивости; реактивная мощность; батареи конденсаторов; потери мощности
КЫРГЫЗСТАНДЫН ЖАРАТЫЛЫШТЫК-КЛИМАТТЫК ШАРТТАРЫНДА СИСТЕМА ТҮЗҮҮЧҮ ЭЛЕКТР БЕРҮҮ ЛИНИЯЛАРЫНЫН ИШТӨӨ РЕЖИМДЕРИН ЭСКЕ АЛУУ МЕНЕН ЭНЕРГЕТИКАЛЫК СИСТЕМАСЫНЫН ИШТӨӨ ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ
Макалада Кыргызстандын энергетикалык системасынын жаратылыш-климаттык факторлордун шарттарында система түзүүчү электр берүү линияларынын иштөө режимдерине басым жасоо менен иштөө өзгөчөлүктөрү каралат. Климаттык шарттардын энергия менен камсыздоонун натыйжалуулугуна жана ишенимдүүлүгүнө тийгизген таасирлери сүрөттөлөт, бул туруктуу иштөөнү камсыз кылуу жана электр энергиясы менен камсыздоодогу үзгүлтүктөрдү минималдаштыруу үчүн энергетикалык системаны жергиликтүү шарттарга ыңгайлаштыруунун маанилүүлүгүн баса белгилейт. Казакстандын энергетикалык системасы менен системалар аралык электр берүү линиялары аркылуу байланыштардын жоктугун жана бар экендигин эске алуу менен, үч схема боюнча 220–500 кВ чыңалуудагы электр тармактарында кубаттуулук агымдарын кайра бөлүштүрүү каралат. Электр энергетикалык системанын туруктуу иштөөсү үчүн реактивдүү кубаттуулук балансын сактоонун маанилүүлүгү баса белгиленет, «Кемин» подстанциясында реактивдүү кубаттуулукту генерациялоону башкаруу мүмкүнчүлүгү көрсөтүлөт. «Кыргызстандын электр тармактары ААКсы» боюнча электр энергиясын берүүдөгү технологиялык жоготуулардын нормативдерин эсептөө жана негиздөө боюнча «Инструкциянын» жаңы редакциясын иштеп чыгуу зарылчылыгы белгиленет.
Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:жаратылыш-климаттык шарттар; электр берүү линиялары; электр берүү линияларынын трассалары; муз каптоо; шамал; иштөө режими; энергетикалык системалардын туруктуулугу; статикалык туруктуулук запасы; реактивдүү кубаттуулук; конденсатор батареялары; кубаттуулук жоготуулары
PECULIARITIES OF POWER SYSTEM OPERATION TAKING INTO ACCOUNT OPERATION MODES OF THE SYSTEM-FORMING POWER TRANSMISSION LINES IN NATURAL AND CLIMATIC CONDITIONS OF KYRGYZSTAN
Features of the functioning of the power system of Kyrgyzstan are considered with an emphasis on the modes of operation of backbone power lines in conditions of natural and climatic factors. The eff ects of climatic conditions on the effi ciency and reliability of power supply are described, which emphasizes the importance of adapting the power system to local conditions to ensure stable operation and minimize power outages. The redistribution of power fl ows in 220–500 kV electric networks under conditions of maximum winter load for three schemes is considered, taking into account the absence and presence of connections along intersystem power lines with the power system of Kazakhstan. The importance of maintaining the reactive power balance for the stable operation of the electric power system is emphasized, the possibility of controlling the generation of reactive power at the Kemin substation is shown. It indicates the need to develop a new edition of the “Instructions for calculating and justifying the standards for technological losses of electricity during its transmission through the electric networks of OJSC “NES of Kyrgyzstan.”
Түйүндүү сөздөр англис тилинде:natural climatic conditions; power lines; power transmission lines; ice formation; wind; operating mode; stability of power systems; static stability margin; reactive power; capacitor batteries; power losses