Евтушенко Анна Ивановна – канд. техн. наук, доцент кафедры информационных и вычислительных технологий естественно-технического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-555 442264, e-mail: anna_evt@mail.ru
ТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ СИСТЕМЫ ИНТЕГРАЦИИ ДАННЫХ (НА ПРИМЕРЕ PALANTIR TECHNOLOGIES): АНАЛИЗ ВОЗМОЖНОСТЕЙ И РИСКОВ ВНЕМЕДИЙНОЙ СЕНСАЦИОНАЛИЗАЦИИ
Рассматриваются технологические возможности, ограничения и риски современных систем интеграции и аналитической обработки разнородных данных на примере платформ класса Palantir. Анализируются основные элементы их архитектуры, включая интеграцию данных, онтологическое и графовое представление, машинное обучение и поддержку принятия решений. Особое внимание уделяется эффекту эмерджентности интегрированных данных, позволяющему получать новое знание посредством объединения разрозненных информационных массивов. Рассматриваются технологические ограничения, риски профилирования, концентрации информационной власти и автоматизации решений. Показано различие между реальными возможностями интеграционных платформ и их медийным образом «цифрового всеведения», сформулированы основные условия их ответственного применения.
Түйүндүү сөздөр орус тилинде:интеграция данных; Palantir; большие данные; онтология; графовый анализ; машинное обучение; искусственный интеллект; поддержка принятия решений; информационная безопасность; профилирование; аудит данных; human-in-the-loop
МААЛЫМАТТАРДЫ ИНТЕГРАЦИЯЛООНУН ТЕХНОЛОГИЯЛЫК СИСТЕМАЛАРЫ (PALANTIR TECHNOLOGIES МИСАЛЫНДА): МЕДИА СЕНСАЦИЯДАН ТЫШКАРКЫ МҮМКҮНЧҮЛҮКТӨРДҮ ЖАНА ТОБОКЕЛДИКТЕРДИ ТАЛДОО
Макалада Palantir тибиндеги платформалардын мисалында ар тектүү маалыматтарды интеграциялоонун жана аналитикалык иштеп чыгуунун заманбап системаларынын технологиялык мүмкүнчүлүктөрү, чектөөлөрү жана тобокелдиктери каралат. Алардын архитектурасынын негизги элементтери, анын ичинде маалыматтарды интеграциялоо, онтологиялык жана графтык чагылдыруу, машиналык үйрөтүү жана чечим кабыл алууну колдоо талданат. Маалыматтардын ар башка массивдерин бириктирүү аркылуу жаңы билимдерди алууга мүмкүндүк берген интеграцияланган маалыматтардын жаңы сапаттык касиеттердин пайда болуу эффектисине өзгөчө көңүл бурулат. Технологиялык чектөөлөр, мүнөздөмө түзүү, маалыматтык бийликтин топтолушу жана чечимдерди автоматташтыруу тобокелдиктери каралат. Интеграциялык платформалардын реалдуу мүмкүнчүлүктөрү менен алардын медиадагы «санариптик бардыгын билүүчүлүк» образынын ортосундагы айырмачылык көрсөтүлүп, аларды жоопкерчиликтүү колдонуунун негизги шарттары иштелип чыккан.
Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:маалыматтарды интеграциялоо; Palantir; чоң маалыматтар; онтология; графтык талдоо; машиналык үйрөтүү; жасалма интеллект; чечим кабыл алууну колдоо; маалыматтык коопсуздук; профилдөө; маалыматтардын аудити; human-in-the-loop
DATA INTEGRATION TECHNOLOGY SYSTEMS (THE CASE OF PALANTIR TECHNOLOGIES): AN ANALYSIS OF CAPABILITIES AND RISKS BEYOND MEDIA SENSATIONALISM
The article examines the technological capabilities, limitations, and risks of modern heterogeneous data integration and analytics systems, using Palantir-class platforms as a representative example. It analyzes key architectural elements, including data integration, ontological and graph-based representation, machine learning, and decision support. Particular attention is paid to the emergent effect of integrated data, which enables the generation of new knowledge by combining disparate information arrays. The article discusses technological limitations and the risks of profiling, concentration of informational power, and automated decision-making. It distinguishes the actual capabilities of integration platforms from the media image of «digital omniscience» and outlines key requirements for their responsible use.
Түйүндүү сөздөр англис тилинде:data integration; Palantir; big data; ontology; graph analytics; machine learning; artificial intelligence; decision support; information security; profiling; data auditing; human-in-the-loop