Жунушова Гульнура Болотбековна – канд. юрид. наук, доцент кафедры уголовного права и процесса юридического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-555 280628, e-mail: junushova78@mail.ru
Абдылдаев Улан-Мырза Туратбекович – студент юридического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-550 154172, e-mail: kgzlolhp@gmail.com
Араб Аболфазл Махди – студент юридического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-551 574714, e-mail: abolfazlara1081@gmail.com
СЕМЕЙНОЕ НАСИЛИЕ В ИСТОРИКО-ПРАВОВОЙ РЕТРОСПЕКТИВЕ: ОТ ПАТРИАРХАЛЬНОЙ НОРМЫ К ОБЪЕКТУ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ЗАЩИТЫ
Исследуются правовые основы и статистические показатели семейного насилия в Кыргызской Республике, а также дается его криминологическая характеристика. Отмечается, что семейное насилие является одной из значимых социально-правовых проблем современного общества и затрагивает широкие слои населения. Приводятся данные о росте количества зарегистрированных фактов семейного насилия в последние годы и низком уровне привлечения виновных лиц к уголовной ответственности. Анализируются типичные особенности преступлений семейного насилия, включая их субъектный состав, мотивы, динамику и причины совершения. Оценивается эффективность мер предупреждения семейного насилия и уголовно-правовой защиты, выявляются существующие недостатки. Сформулированы предложения, направленные на повышение результативности противодействия семейному насилию.
Түйүндүү сөздөр орус тилинде:семейное насилие; криминологическая характеристика; правовая база; предупреждение; уголовная ответственность; Кыргызстан
ТАРЫХЫЙ-УКУКТУК РЕТРОСПЕКТИВАДАГЫ ҮЙ-БҮЛӨЛҮК ЗОМБУЛУК: ПАТРИАРХАЛДЫК НОРМАДАН МАМЛЕКЕТТИК КОРГООНУН ОБЪЕКТИСИНЕ ЧЕЙИН
Бул макалада Кыргыз Республикасындагы үй-бүлөлүк зомбулуктун укуктук негиздери жана статистикалык көрүнүшү иликтенип, анын криминологиялык мүнөздөмөсү берилген. Үй-бүлөлүк зордук-зомбулук коомдун маанилүү социалдык-укуктук көйгөйү экендиги белгиленип, калктын кеңири бөлүгүнө таасир этери белгиленген. Акыркы жылдары үй-бүлөлүк зомбулук боюнча катталган учурлардын өсүшү жана күнөөлүүлөрдүн кылмыш жоопкерчилигине тартылышынын төмөн пайызы боюнча маалыматтар келтирилген. Үй-бүлөлүк зомбулук кылмыштарынын типтүү өзгөчөлүктөрү (субъектилери, түрткүлөрү, динамикасы, себептери) талдоого алынган. Үй-бүлөлүк зомбулукту алдын алуу чараларынын жана кылмыш-укуктук коргоонун натыйжалуулугу бааланып, алардын кемчиликтери аныкталды. Маселени чечүүнүн натыйжалуулугун жогорулатуу боюнча сунуштар берилген. Макаланы даярдоодо ушул көйгөй боюнча актуалдуу изилдөөлөрдүн жыйынтыктары, расмий отчеттордун маалыматтары жана эл аралык стандарттар эске алынган.
Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:үй-бүлөлүк зомбулук; криминологиялык мүнөздөмө; укуктук база; алдын алуу; кылмыш жоопкерчилиги; Кыргызстан
DOMESTIC VIOLENCE IN HISTORICAL AND LEGAL RETROSPECTIVE: FROM A PATRIARCHAL NORM TO AN OBJECT OF STATE PROTECTION
The article examines the legal framework and statistical indicators of domestic violence in the Kyrgyz Republic and provides its criminological characterization. It is noted that domestic violence is a significant social and legal problem in modern society, affecting broad segments of the population. The paper presents data on the increase in registered cases of domestic violence in recent years and the low percentage of offenders being brought to criminal liability. The typical features of domestic violence crimes are analyzed, including their subjects, motives, dynamics, and causes. The effectiveness of preventive measures and criminal law protection against domestic violence is assessed, and existing shortcomings are identified. Recommendations aimed at improving the effectiveness of combating domestic violence are proposed.
Түйүндүү сөздөр англис тилинде:domestic violence; criminological characteristics; legal framework; prevention; criminal liability; Kyrgyzstan