РИНЦте катталган
Журнал «КРСУ жарчысы», 2026 год, Том 26, № 7, Стр. 31-35. УДК 341.63:347.918(575.2) DOI 10.36979/1694-500X-2026-26-7-31-35
Автор тууралуу маалымат:

Айдаров Иса Эркинбекович – советник председателя Конституционного суда Кыргызской Республики, тел.: +996-777 485457, е-mail: aidarov.isa@mail.ru

СУДЕБНАЯ ЮРИСДИКЦИЯ В КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ. АРБИТРАЖНЫЙ СУД
Айдаров И.Э.
Аннотация орус тилинде:

В статье рассматриваются судебная юрисдикция в Кыргызской Республике, в частности Арбитражный суд, краткие исторические факты от дореволюционного периода до суверенизации. Раскрывается краткая существующая судебная система, которая еще заложена с момента Советского союза. Дается научное определение арбитражного суда, полномочия и отличия от судов общей юрисдикции. В статье описываются нормативно-правовые документы: законы Кыргызской Республики и Арбитражный процессуальный кодекс Кыргызской Республики, регулирующие основополагающие нормы и принципы Арбитражного суда Кыргызской Республики. Кроме этого, в статье приводятся актуальные примеры: споры Кыргызстана с международными инвесторами, такие как «Кумтор Голд Компани», «MegaCom», «Джеруй», «Алтын» и другие. В статье предлагается краткое обоснование: вернуть арбитражный суд в судебную систему Кыргызстана для общественного обсуждения.

Түйүндүү сөздөр орус тилинде:

Арбитражный суд Кыргызской Республики; «Джеруй»; «MegaCom», «Кумтор Голд Компани»; споры; Закон Кыргызской Республики; судебная юрисдикция; Ко

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДАГЫ СОТ ЮРИСДИКЦИЯСЫ. АРБИТРАЖДЫК СОТ
Айдаров И.Э.
Аннотация кыргыз тилинде:

Бул макалада Кыргыз Республикасындагы сот юрисдикциясы, тактап айтканда, Арбитраждык сот каралат жана революцияга чейинки мезгилден эгемендүүлүккө чейинки кыскача тарыхый сереп берилет. Анда Совет доорунан бери келе жаткан сот системасы кыскача баяндалат. Анда арбитраждык соттун илимий аныктамасы, анын ыйгарым укуктары жана ошондой эле жалпы соттордун айрымачылыктары берилген. Бул макалада Кыргыз Республикасындагы арбитраждык соттордун негизги ченемдери жана ошондой эле принциптери жөнгө салуучу Мыйзамдары жана Арбитраждык жол-жобо кодекси сыяктуу ченемдик актылары баяндалат. Андан тышкары, макалада Кыргызстан менен эл аралык инвесторлордун, мисалы, «Кумтөр Голд Компани», «MegaCom», «Жерүй», «Алтын» жана башкалардын ортосундагы талаш-тартыштардын учурдагы мисалдары келтирилген. Макалада ошондой эле коомдук талкуу үчүн арбитраждык сотту Кыргызстандын сот системасына кайра киргизүүнүн кыскача негиздемеси келтирилген. Адилеттүү саясий жана укуктук талдоо максатында макалада интернет басылманын пикирлери камтылган, алар илимий макалаларды форматтоодо да эске алынат.

Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:

Кыргыз Республикасынын Арбитраждык соту; «Жерүй»; «MegaCom», «Кумтөр Голд Компани»; талаш-тартыштар; Кыргыз Республикасынын Мыйзамы; соттук юрисдикция, Кодекс

JUDICIAL JURISDICTION IN THE KYRGYZ REPUBLIC. ARBITRATION COURT
Aidarov I.E.
Аннотация англис тилинде:

This article examines judicial jurisdiction in the Kyrgyz Republic, specifically the Arbitration Court, and provides a brief historical overview from the pre-revolutionary period to sovereignty. It briefly describes the existing judicial system, which dates back to the Soviet era. It provides a scholarly definition of an arbitration court, its powers, and its differences from courts of general jurisdiction. The article describes regulatory documents such as the Laws of the Kyrgyz Republic and the Arbitration Procedure Code that govern the fundamental norms and principles of the arbitration court of the Kyrgyz Republic. Furthermore, the article provides current examples of disputes between Kyrgyzstan and international investors, such as «Kumtor Gold Company», «MegaCom », «Jerooy», «Altyn», and others. The article also offers a brief rationale for reinstating the arbitration court into the Kyrgyz judicial system for public discussion.

Түйүндүү сөздөр англис тилинде:

Arbitration Court of the Kyrgyz Republic; «Jerooy»; «MegaCom»; «Kumtor Gold Company»; disputes; Law of the Kyrgyz Republic; judicial jurisdiction; Code

ГОСТ боюнча чыгуу маалыматтарын көчүрүү
Айдаров И.Э. КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДАГЫ СОТ ЮРИСДИКЦИЯСЫ. АРБИТРАЖДЫК СОТ / И.Э. Айдаров // КРСУ жарчысы. 2026. Т. 26. № 7. С. 31-35.