РИНЦте катталган
Журнал «КРСУ жарчысы», 2026 год, Том 26, № 6, Стр. 217-223. УДК 070:316.772.5 DOI 10.36979/1694-500X-2026-26-6-217-223
Автор тууралуу маалымат:

Костюк Ширин Алиевна – канд. социол. наук, доцент Института журналистики и коммуникации Кыргызского национального университета им. Ж. Баласагына, Кыргызская Республика, тел.: +996-555 385217, е-mail: shirin.kostyuk@knu.kg
Касымалиева Кайркул Эсенгуловна – канд. филол. наук, преподаватель кафедры массовых коммуникаций филологического факультета Российского университета дружбы народов им. Патриса Лумумбы, Российская Федерация, тел.: +996-706 295106, е-mail: kasymalieva_k@pfur.ru
Койчуманов Улубек Толонбекович – магистрант Института журналистики и коммуникации Кыргызского национального университета им. Ж. Баласагына, Кыргызская Республика, тел.: +996-508 250503, е-mail: uluk.250503@gmail.com

ВИЗУАЛИЗАЦИЯ ДАННЫХ В ДАТА-ЖУРНАЛИСТИКЕ: ПРИНЦИПЫ И ПРАВИЛА ЭФФЕКТИВНОГО ПРЕДСТАВЛЕНИЯ ИНФОРМАЦИИ
Костюк Ш.А., Касымалиева К.Э., Койчуманов У.Т.
Аннотация орус тилинде:

Исследуются ключевые понятия дата-журналистики и принципы эффективной визуализации данных в современном медиапространстве. Рассматриваются основные этапы работы дата-журналиста, начиная со сбора и очистки данных, заканчивая их анализом и представлением в виде наглядных графиков и диаграмм. Анализируется профессиональная литература и практический опыт ведущих специалистов в области дата-журналистики, чтобы выделить восемь ключевых правил создания эффективных визуализаций. Особое внимание уделяется процессу обработки данных, включая их очистку, анализ и последующую визуализацию. Авторы подчеркивают важность правильного выбора типа графика в зависимости от характеристик данных и целей информирования аудитории. Также рассматриваются различные типы графиков и их применение для выявления закономерностей и упрощения восприятия информации. В статье показаны примеры успешного использования методов в практике дата-журналистики и их влияние на аудиторию. Особое внимание уделяется этическим аспектам работы с данными и необходимости обеспечения их достоверности и прозрачности. Результаты исследования могут быть полезны всем, кто развивает сферу дата-журналистики: от студентов и преподавателей до действующих редакций.

Түйүндүү сөздөр орус тилинде:

дата-журналистика; журналистика данных; визуализация данных; инфографика; графики; диаграммы; Big Data

ДАТА ЖУРНАЛИСТИКАСЫНДА МААЛЫМАТТАРДЫ СҮРӨТТӨӨ: МААЛЫМАТТЫ НАТЫЙЖАЛУУ БЕРҮҮНҮН ПРИНЦИПТЕРИ ЖАНА ЭРЕЖЕЛЕРИ
Костюк Ш.А., Касымалиева К.Э., Койчуманов У.Т.
Аннотация кыргыз тилинде:

Бул макалада маалымат журналистикасынын негизги түшүнүктөрү жана заманбап медиа чөйрөсүндө маалыматтарды натыйжалуу визуалдаштыруу принциптери каралат. Анда маалымат журналистинин ишинин негизги этаптары, маалыматтарды чогултуудан жана тазалоодон баштап, визуалдык графиктерде жана диаграммаларда талдоо жана көрсөтүүгө чейин каралат. Натыйжалуу визуалдаштырууларды түзүү үчүн сегиз негизги эрежени аныктоо үчүн кесиптик адабияттарды жана алдыңкы маалымат журналистикасы адистеринин практикалык тажрыйбасын талдайт. Маалыматтарды иштетүү процессине, анын ичинде тазалоого, талдоого жана андан кийинки визуалдаштырууга өзгөчө көңүл бурулат. Авторлор маалыматтардын мүнөздөмөлөрүнө жана аны аудиторияга жеткирүү максаттарына жараша туура диаграмма түрүн тандоонун маанилүүлүгүн баса белгилешет. Ар кандай диаграмма түрлөрү жана аларды үлгүлөрдү аныктоо жана маалыматты түшүнүүнү жөнөкөйлөтүү үчүн колдонуу да талкууланат. Макалада маалымат журналистикасы ыкмаларын ийгиликтүү колдонуунун жана алардын аудиторияга тийгизген таасиринин мисалдары келтирилген. Маалыматтар менен иштөөнүн этикалык аспектилерине жана анын ишенимдүүлүгүн жана ачыктыгын камсыз кылуу зарылдыгына өзгөчө көңүл бурулат. Изилдөөнүн жыйынтыктары студенттерден жана окутуучулардан баштап, иштеп жаткан редакцияларга чейин - маалыматтык журналистика тармагын өнүктүрүүнү каалаган бардык адистер үчүн пайдалуу болушу мүмкүн.

Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:

дата-журналистика; маалымат журналистикасы; маалыматтарды визуалдаштыруу; инфографика; графиктер; диаграммалар; Big Data

DATA VISUALIZATION IN DATA JOURNALISM: PRINCIPLES AND RULES FOR EFFECTIVE INFORMATION PRESENTATION
Kostyuk Sh.A., Kasymalieva K.E., Koichumanov U.T.
Аннотация англис тилинде:

This article explores the key concepts of data journalism and the principles of effective data visualization in the modern media space. It examines the main stages of a data journalist’s work, from data collection and cleaning to analysis and presentation in visual graphs and charts. Professional literature and the practical experience of leading data journalism experts are analyzed to identify eight key rules for creating effective visualizations.Particular attention is paid to the data processing process, including cleaning, analysis, and subsequent visualization. The authors emphasize the importance of choosing the right graph type depending on the characteristics of the data and the objectives of communicating it to the audience. Various graph types and their applications for identifying patterns and simplifying information comprehension are also discussed. The article presents examples of the successful use of data journalism methods in practice and their impact on audiences. Particular attention is paid to the ethical aspects of working with data and the need to ensure its reliability and transparency.The results of the study may be useful to anyone involved in the development of data journalism, from students and teachers to working editorial offices.

Түйүндүү сөздөр англис тилинде:

data journalism; data-driven journalism; data visualization; infographics; charts; diagrams; Big Data

ГОСТ боюнча чыгуу маалыматтарын көчүрүү
Костюк Ш.А. ДАТА ЖУРНАЛИСТИКАСЫНДА МААЛЫМАТТАРДЫ СҮРӨТТӨӨ: МААЛЫМАТТЫ НАТЫЙЖАЛУУ БЕРҮҮНҮН ПРИНЦИПТЕРИ ЖАНА ЭРЕЖЕЛЕРИ / Ш.А. Костюк, К.Э. Касымалиева, У.Т. Койчуманов // КРСУ жарчысы. 2026. Т. 26. № 6. С. 217-223.