«КРСУнун ЖАРЧЫСЫ» журналынын МААЛЫМАТ ПОРТАЛЫ

Выполнен обзор методов сбора и анализа данных, характеризующих режимы работы основного оборудования электроэнергетических систем. Использование этой информации для моделирования виртуальных реплик энергетического оборудования (цифровых двойников) обеспечивает комплексную оценку состояния электрических машин и аппаратов в режиме реального времени. Такой подход позволит в перспективе перейти к предиктивному обслуживанию, снижая вероятность отказов и усиливая надёжность работы энергокомплексов. Приведены примеры использования многофункциональных сенсорных систем для контроля состояния турбогенераторов, трансформаторов и высоковольтного оборудования. Показано, что оптимизация ремонтов трансформаторов и генераторов за счет перехода к предиктивному обслуживанию дает сокращение операционных расходов на 20–25 %. Оговорены ограничения и перспективы интеграции цифровых технологий в энергетический сектор для обеспечения устойчивого энергопотребления, минимизации аварий и цифровизации в реалиях российского энергетического комплекса.

цифровые системы; датчики непрерывного контроля; высоковольтное оборудование; предиктивная аналитика

Макалада электр энергетикалык системалардын негизги жабдууларынын иштөө режимдерин мүнөздөөчү маалыматтарды чогултуу жана талдоо методдоруна сереп салынды. Энергетикалык жабдуулардын виртуалдык көчүрмөлөрүн (санариптик эгиздерди) моделдөө үчүн бул маалыматтарды колдонуу электрдик машиналардын жана аппараттардын абалына реалдуу убакыт режиминде комплекстүү баа берүүнү камсыздайт. Мындай мамиле келечекте предиктивдүү (болжолдуу) тейлөөгө өтүүгө мүмкүндүк берип, бузулуулардын ыктымалдуулугун төмөндөтөт жана энергокомплекстердин ишинин ишенимдүүлүгүн жогорулатат. Турбогенераторлордун, трансформаторлордун жана жогорку чыңалуудагы жабдуулардын абалын көзөмөлдөө үчүн көп функциялуу сенсордук системаларды колдонуунун мисалдары келтирилген. Предиктивдүү тейлөөгө өтүүнүн эсебинен трансформаторлорду жана генераторлорду оңдоону оптималдаштыруу операциялык чыгымдарды 20–25 %га кыскарта тургандыгы көрсөтүлдү. Энергетика секторуна санариптик технологияларды интеграциялоонун чектөөлөрү жана келечеги туруктуу энергия керектөөнү камсыздоо, аварияларды минималдаштыруу жана Россиянын энергетикалык комплексинин реалдуулугунда санариптештирүү үчүн каралды.

санариптик системалар; үзгүлтүксүз көзөмөлдөө датчиктери; жогорку чыңалуудагы жабдуулар; предиктивдүү аналитика

This article provides a review of methods for collecting and analyzing data characterizing the operating modes of key equipment in electric power systems. Using this information to model virtual replicas of power equipment (digital twins) provides a comprehensive assessment of the condition of electrical machines and devices in real time. This approach will ultimately enable a transition to predictive maintenance, reducing the likelihood of failures and increasing the reliability of power complexes. Examples of using multifunctional sensor systems to monitor the condition of turbogenerators, transformers, and high-voltage equipment are provided. It is shown that optimizing transformer and generator repairs through the transition to predictive maintenance reduces operating costs by 20–25 %. The limitations and prospects for integrating digital technologies into the energy sector are discussed to ensure sustainable energy consumption, minimize accidents, and digitalize the Russian energy sector.

digital systems; continuous monitoring sensors; high-voltage equipment; predictive an