РИНЦте катталган
Журнал «КРСУ жарчысы», 2026 год, Том 26, № 4, Стр. 12-18. УДК 728.1:620.92 DOI 10.36979/1694-500Х-2026-26-4-12-18
Автор тууралуу маалымат:

Акматов Адылбек Камбарович – канд. техн. наук, доцент кафедры строительства факультета архитектуры, дизайна и строительства Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-550 800724, e-mail: akmatof1980@mail.ru

КОНЦЕПЦИЯ АВТОНОМНОЙ СИСТЕМЫ ЖИЗНЕОБЕСПЕЧЕНИЯ ИНДИВИДУАЛЬНОГО ЖИЛОГО ДОМА
Акматов А.К.
Аннотация орус тилинде:

С увеличением потребления электроэнергии Кыргызстану приходится импортировать ее из-за рубежа. Это, как правило, увеличивает нагрузку на бюджет. Кыргызстан вынужден искать технические возможности генерации электроэнергии. Строительство крупных ГЭС требует больших финансовых вложений, поэтому правомерно начинается осуществление принятие программы строительства малых ГЭС на малых реках. Малые ГЭС обычно строят на небольших горных реках определенной мощности, в основном вдали от населенных мест. Автономная система жизнеобеспечения может быть использована в индивидуальных жилых домах, расположенных рядом с источниками воды, такими как речки и другие водоемы. Известно, что большинство населенных мест в нашей республике исторически располагаются возле источников воды.

Түйүндүү сөздөр орус тилинде:

основной питающий резервуар; нагнетательная (ускорительная) труба; отбойный (ударный) клапан; напорный (нагнетательный) клапан; воздушный (напорный) колпак; солнечная батарея; кавитационно-вихревой генератор; инвертор

ЖЕКЕ ТУРАК ЖАЙ ИМАРАТЫНЫН ЖАШООСУН КАМСЫЗ КЫЛУУНУН АВТОНОМДУУ СИСТЕМАСЫНЫН КОНЦЕПЦИЯСЫ
Акматов А.К.
Аннотация кыргыз тилинде:

Электр энергиясын керектөө көбөйгөндүктөн Кыргызстан электр энергиясын сырттан импорттоого аргасыз болууда. Бул адатта бюджеттин жүгүн көбөйтөт. Кыргызстан электр энергиясын өндүрүүнүн техникалык мүмкүнчүлүктөрүн изилдөөгө аргасыз. Ири ГЭСтерди куруу чоң финансылык салымдарды талап кылат. Андыктан кичи дарыяларда чакан ГЭСтерди куруу программасын ишке ашырууну баштоо мыйзамдуу. Чакан ГЭСтер, эреже катары, белгилүү бир кубаттуулуктагы чакан тоо дарыяларында курулат, биринчи кезекте калктуу пункттардан алыс жайгашкан. Өз алдынча жашоону колдоо системасы дарыялар жана башка суу объектилери сыяктуу суу булактарына жакын жайгашкан жеке үйлөрдө колдонулушу мүмкүн. Биздин республикадагы айылдагы калктын көпчүлүгү тарыхый суу булактарына жакын жайгашкандыгы белгилүү.

Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:

негизги берүүчү резервуар; кучтөөчүү (тездеткич) түтүк; ачып-жаап туруучу (сокку) клапан; басым (чогултма) клапаны; аба (басым) капкагы; күн батареясы; кавитациялык-куюн генератору; инвертор

CONCEPT OF AN AUTONOMOUS LIFE SUPPORT SYSTEM FOR AN INDIVIDUAL RESIDENTIAL BUILDING
Akmatov A.K.
Аннотация англис тилинде:

As electricity consumption increases, Kyrgyzstan is forced to import electricity from abroad. This typically increases the burden on the budget. Kyrgyzstan is forced to explore technical possibilities for generating electricity. The construction of large hydroelectric power plants requires significant financial investment.Therefore, it is appropriate to begin implementing a program to build small hydropower plants on small rivers. Small hydropower plants are typically built on small mountain rivers of a certain capacity, primarily located far from populated areas.An autonomous life support system can be used in individual residential buildings located near water sources, such as rivers and other bodies of water. It is known that most populated areas in our republic have historically been located near water sources.

Түйүндүү сөздөр англис тилинде:

main supply tank; discharge (accelerator) pipe; shock (impact) valve; pressure (discharge) valve; air (pressure) cap; solar battery; cavitation-vortex generator; inverter

ГОСТ боюнча чыгуу маалыматтарын көчүрүү
Акматов А.К. ЖЕКЕ ТУРАК ЖАЙ ИМАРАТЫНЫН ЖАШООСУН КАМСЫЗ КЫЛУУНУН АВТОНОМДУУ СИСТЕМАСЫНЫН КОНЦЕПЦИЯСЫ / А.К. Акматов // КРСУ жарчысы. 2026. Т. 26. № 4. С. 12-18.