РИНЦте катталган
Журнал «КРСУ жарчысы», 2026 год, Том 26, № 3, Стр. 157-162. УДК 343.8:004(575.2) DOI 10.36979/1694-500X-2026-26-3-157-162
Автор тууралуу маалымат:

Токомбаева Айсулу Тарасовна – канд. психол. наук, доцент кафедры уголовного права и процесса юридического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-700 955121, е-mail: a.t.tokombaeva@krsu.kg
Токомбаев Атай Тарасович – магистрант кафедры уголовного права и процесса юридического факультета Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-995 655566, e-mail: atay.tokombaev@mail.ru

ОСОБЕННОСТИ ПРЕДУПРЕЖДЕНИЯ И ПРЕСЕЧЕНИЯ СОЗДАНИЯ И РАСПРОСТРАНЕНИЯ ВРЕДОНОСНОГО ПРОГРАММНОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ В КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКЕ
Токомбаева А.Т., Токомбаев А.Т.
Аннотация орус тилинде:

Рассматриваются современные проблемы предупреждения и пресечения преступлений, связанных с созданием и распространением вредоносных программных средств (вирусов, троянов, шпионских программ) в Кыргызской Республике. Показаны различные меры, направленные на предупреждение и пресечение распространения вредоносного программного обеспечения в Кыргызской Республике за последнее время с учетом современных вызовов. С целью выявления особенностей был также проведен сравнительный анализ по предупреждению и пресечению создания и распространения вредоносного программного обеспечения в Кыргызской Республике и Российской Федерации. Наряду с этим проведен анализ законодательства Кыргызской Республики и Российской Федерации, регулирующего ответственность за подобные деяния. Отмечаются сходства и различия в правовой квалификации, выявляются пробелы и сложности правоприменительной практики. Особо подчеркивается взаимодействие между Кыргызстаном и Россией по мерам профилактики киберпреступлений, а также необходимости межгосударственного сотрудничества.

Түйүндүү сөздөр орус тилинде:

вредоносное программное обеспечение; киберпреступления; предупреждение; пресечение; профилактика киберпреступлений; информационная безопасность; Кыргызская Республика; Российская Федерация

КЫРГЗЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЗЫЯНДУУ ПРОГРАММАЛЫК КАМСЫЗДООНУ ТҮЗҮҮНҮН ЖАНА ТАРКАТУУНУН АЛДЫН АЛУУ ЖАНА ТОКТОТУУ ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ
Токомбаева А.Т., Токомбаев А.Т.
Аннотация кыргыз тилинде:

Макалада Кыргыз Республикасында зыяндуу программалык каражаттарды (вирус, троян, тыңчы программалар ж.б.) түзүү жана жайылтуу менен байланышкан кылмыштарды алдын алуу жана токтотуу боюнча заманбап көйгөйлөр каралган. Айрыкча киберкылмыштуулуктун алдын алуу жана аларды токтотуу чараларына көңүл бурулган. Кыргыз Республикасында акыркы мезгилдерде зыяндуу программалык камсыздоону жайылтуунун алдын алуу жана токтотууга багытталган ар кандай чаралар заманбап чакырыктарды эске алуу менен көрсөтүлгөн. Өзгөчөлүктөрүн аныктоо максатында Кыргыз Республикасы менен Россия Федерациясында зыяндуу программалык камсыздоону түзүүнүн жана жайылтуунун алдын алуу жана токтотуу боюнча салыштырма талдоо жүргүзүлгөн. Ошону менен катар Кыргыз Республикасы менен Россия Федерациясынын мыйзамдарына талдоо жүргүзүлүп, мындай жосундар үчүн жоопкерчиликти жөнгө салган нормалар каралган. Укуктук квалификациядагы окшоштуктар менен айырмачылыктар белгиленип, укук колдонуу тажрыйбасындагы боштуктар жана татаалдыктар аныкталган. Айрыкча Кыргызстан менен Россиянын киберкылмыштуулуктун алдын алуу чаралары боюнча өз ара кызматташуусу жана мамлекеттер аралык координациянын зарылдыгы баса белгиленген.

Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:

зыяндуу программалык камсыздоо; киберкылмыштар; алдын алуу; токтотуу; киберкылмыштуулуктун профилактикасы; маалыматтык коопсуздук; Кыргыз Республикасы; Россия Федерациясы

FEATURES OF PREVENTING AND SUPPRESSING THE CREATION AND DISTRIBUTION OF MALICIOUS SOFTWARE IN THE KYRGYZ REPUBLIC
Tokombaeva A.T., Tokombaev A.T.
Аннотация англис тилинде:

The article examines modern issues related to the prevention and suppression of crimes associated with the creation and distribution of malicious software (viruses, trojans, spyware) in the Kyrgyz Republic. Special attention is given to the measures aimed at preventing and combating cybercrime in Kyrgyzstan. Various actions taken in recent years to prevent and suppress the spread of malicious software in the Kyrgyz Republic are highlighted, taking into account contemporary challenges. To identify the specific features of this issue, a comparative analysis was also conducted on the prevention and suppression of the creation and distribution of malicious software in the Kyrgyz Republic and the Russian Federation. In addition, the article analyzes the legislation of both countries regulating liability for such acts. Similarities and differences in legal qualification are noted, as well as existing gaps and challenges in law enforcement practice. The study particularly emphasizes the cooperation between Kyrgyzstan and Russia in cybercrime prevention measures and the necessity of intergovernmental collaboration.

Түйүндүү сөздөр англис тилинде:

malicious software; cybercrime; prevention; suppression; cybercrime prevention; information security; Kyrgyz Republic; Russian Federation

ГОСТ боюнча чыгуу маалыматтарын көчүрүү
Токомбаева А.Т. КЫРГЗЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЗЫЯНДУУ ПРОГРАММАЛЫК КАМСЫЗДООНУ ТҮЗҮҮНҮН ЖАНА ТАРКАТУУНУН АЛДЫН АЛУУ ЖАНА ТОКТОТУУ ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ / А.Т. Токомбаева, А.Т. Токомбаев // КРСУ жарчысы. 2026. Т. 26. № 3. С. 157-162.