Пелех Михаил Теодозиевич – канд. техн. наук, доцент Санкт-Петербургского политехнического университета Петра Великого, Российская Федерация, тел.: +79046010640, e-mail: peleh_mt@spbstu.ru
Мамбетов Эрик Мунайтбасович – канд. техн. наук, доцент, зав. кафедрой экологии и защиты в чрезвычайных ситуациях факультета архитектуры, дизайна и строительства Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-555 305238, e-mail: mmerik7887@mail.ru
Шангин Виктор Николаевич – канд. экон. наук Поволжского государственного технологического университета, генерал-майор внутренней службы, начальник главного управления МЧС России по Республике Марий Эл, Российская Федерация, тел.: 8 931 2065406, e-mail: 244797@rambler.ru
Мамбетов Азамат Муратович – канд. техн. наук, доцент кафедры экологии и защиты в чрезвычайных ситуациях Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-550 800300, e-mail: mambetovazamat@mail.ru
Сариев Урмат Чубакович – ст. преподаватель кафедры экологии и защиты в чрезвычайных ситуациях факультета архитектуры, дизайна и строительства Кыргызско-Российского Славянского университета им. Б.Н. Ельцина, Кыргызская Республика, тел.: +996-701 905519, e-mail: u.sariev82@mail.ru
АДАПТИВНАЯ МОДЕЛЬ РАСЧЁТА ЧИСЛЕННОСТИ ЛИЧНОГО СОСТАВА ДЕЖУРНЫХ КАРАУЛОВ ПОЖАРНОЙ ОХРАНЫ: МЕЖДУНАРОДНЫЙ ОПЫТ И РЕКОМЕНДАЦИИ ДЛЯ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ
Рассмотрены современные подходы к расчету численности личного состава дежурных караулов пожарной охраны на примере различных национальных систем: России, Кыргызстана, США, Германии и Японии. Проведён сравнительный анализ нормативных и практико-ориентированных моделей формирования штатной численности с учётом типа населённого пункта, структуры техники, уровня пожарного риска, системы сменности и участия добровольных формирований. На основе выявленных закономерностей предложена адаптированная модель расчета численности личного состава дежурных смен для условий Кыргызской Республики. Модель сочетает нормативный минимум боевого расчёта с территориальной и риск-ориентированной коррекцией численности, обеспечивая оптимальный баланс между ресурсной доступностью и оперативной эффективностью.
Түйүндүү сөздөр орус тилинде:пожарная охрана; дежурный караул; численность смены; нормативы боевого расчета; добровольные пожарные; противопожарная безопасность; оптимизация ресурсов
ӨРТ КҮЗӨТ БӨЛҮКТӨРҮНҮН ЖЕКЕ КУРАМЫНЫН САНЫН ЭСЕПТӨӨ ҮЧҮН АДАПТИВДҮҮ МОДЕЛЬ: ЭЛ АРАЛЫК ТАЖРЫЙБА ЖАНА КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНА СУНУШТАР
Макалада өрттөн сактоо кызматтарынын нөөмөттө турган күзөтчүлөрдүн жеке курамынын санын аныктоонун заманбап ыкмалары Россия, Кыргызстан, АКШ, Германия жана Япония сыяктуу өлкөлөрдүн улуттук системаларынын мисалында каралган. Калктуу конуштун түрүн, техникалык жабдуулардын түзүмүн, өрт коркунучунун деңгээлин, нөөмөт алмашуу системасын жана ыктыярдуу кошуундардын катышуусун эске алуу менен штаттык санды түзүүнүн ченемдик жана практикалык багыттагы моделдерине салыштырмалуу талдоо жүргүзүлгөн. Аныкталган мыйзам ченемдүүлүктөрдүн негизинде Кыргыз Республикасынын шарттарына ылайыкташтырылган нөөмөттө турган өрт күзөтчүлөрүнүн санын эсептөө модели сунушталган. Бул модель өрт менен күрөшүүчү кызматкерлердин нормативдик минималдуу санын аймактык жана тобокелдикке негизделген түзөтүүлөр менен айкалыштырып, ресурстардын жеткиликтүүлүгү менен оперативдүү натыйжалуулуктун ортосундагы оптималдуу тең салмактуулукту камсыздайт.
Түйүндүү сөздөр кыргыз тилинде:өрт күзөтү; нөөмөт күзөтү; нөөмөттүн саны; өрт менен күрөшүүчү кызматкерлердин ченемдери; ыктыярдуу өрт өчүрүүчүлөр; өрт коопсуздугу; ресурстарды оптималдаштыруу
ADAPTIVE MODEL FOR CALCULATING THE NUMBER OF PERSONNEL ON DUTY IN FIRE GUARD UNITS: INTERNATIONAL EXPERIENCE AND RECOMMENDATIONS FOR THE KYRGYZ REPUBLIC
The article examines modern approaches to calculating the number of personnel on duty in fire departments, using various national systems as examples: Russia, Kyrgyzstan, the United States, Germany, and Japan. A comparative analysis of normative and practice-oriented models for determining staffing levels is conducted, taking into account the type of settlement, equipment structure, fire risk level, shift system, and participation of volunteer units. Based on the identified patterns, an adapted model for calculating the number of personnel on duty shifts for the conditions of the Kyrgyz Republic is proposed. The model combines the normative minimum of combat personnel with territorial and risk-oriented adjustments to the number of personnel, ensuring an optimal balance between resource availability and operational efficiency.
Түйүндүү сөздөр англис тилинде:fire service; duty guard; shift size; combat calculation standards; volunteer firefighters; fire safety; resource optimization