Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Рассматривается влияние инклюзивного подхода на развитие архитектуры общественных пространств. Цель исследования заключается в выявлении взаимосвязи между принципами инклюзивного проектирования, психологией восприятия архитектурной среды и процессами архитектурного формообразования. В работе проведен анализ эволюции инклюзивного проектирования, особенностей пространственного восприятия человека и современных тенденций развития общественных зданий. Установлено, что инклюзивность в современной архитектуре выходит за рамки обеспечения доступности и становится одним из факторов формирования объемно-пространственной структуры зданий. Выявлены основные закономерности развития инклюзивного проектирования, а также определены архитектурные приемы, влияющие на создание комфортной, безопасной и социально интегрированной среды. На основе анализа современных общественных объектов сформулированы принципы инклюзивного формообразования, ориентированные на создание качественного общественного пространства.

инклюзивность; архитектурная среда; общественное пространство; архитектурное формообразование; универсальный дизайн; психология восприятия; культурный центр; безбарьерная среда

Макалада коомдук мейкиндиктердин архитектурасын калыптандырууда инклюзивдүүлүктүн ролу каралат. Изилдөөнүн максаты – бардык адамдар үчүн жеткиликтүү чөйрөнү түзүү принциптеринин, адамдын айлана-чөйрөнү кабыл алуу өзгөчөлүктөрүнүн жана архитектуралык форма түзүү процесстеринин өз ара байланышын аныктоо. Изилдөөдө инклюзивдүү долбоорлоонун өнүгүү жолдору, адамдын мейкиндикти кабыл алуусунун өзгөчөлүктөрү жана коомдук имараттарды уюштуруунун азыркы багыттары талданды. Натыйжада инклюзивдүүлүк бүгүнкү күндө жөн гана жеткиликтүүлүктү камсыз кылуучу талап эмес, архитектуралык чечимдерди аныктоочу маанилүү факторлордун бири экени белгиленди. Ошондой эле коопсуз, ыңгайлуу жана коомдун бардык катмарлары үчүн тең мүмкүнчүлүк түзгөн чөйрөнү калыптандырууга көмөктөшүүчү негизги архитектуралык ыкмалар аныкталды. Заманбап коомдук объекттерди талдоонун негизинде коомдук мейкиндиктерди долбоорлоодо колдонулуучу инклюзивдүү форма түзүү принциптери сунушталды.

инклюзивдүүлүк; архитектуралык чөйрө; коомдук мейкиндик; архитектуралык калыптандыруу; жалпыга ылайыктуу долбоорлоо; кабылдоо психологиясы; маданий борбор; тоскоолдуксуз чөйрө

The article examines the influence of the inclusive approach on the development of the architecture of public spaces. The aim of the study is to identify the relationship between the principles of inclusive design, the psychology of architectural environment perception, and the processes of architectural form-making. The research analyzes the evolution of inclusive design, the characteristics of human spatial perception, and contemporary trends in the development of public buildings. The study demonstrates that inclusiveness in modern architecture extends beyond the provision of accessibility and has become one of the key factors shaping the spatial and volumetric organization of buildings. The main patterns in the development of inclusive design are identified, and architectural strategies contributing to the creation of a comfortable, safe, and socially integrated environment are determined. Based on the analysis of contemporary public facilities, principles of inclusive architectural form-making aimed at creating high-quality public spaces are formulated.

inclusiveness; architectural environment; public space; architectural form-making; universal design; perception psychology; cultural center; barrier-free environment