Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Исследуются институциональные основы и правовые инструменты защиты прав женщин в государственной политике Кыргызской Республики. Работа опирается на нормативно-правовой, институциональный и сравнительно-правовой анализ, дополняемый интерпретацией статистических показателей участия женщин в принятии решений. Рассматриваются конституционные гарантии недискриминации, Закон «О государственных гарантиях равных прав и равных возможностей для мужчин и женщин» (2008) с процедурой гендерной экспертизы, а также Закон «Об охране и защите от семейного насилия» (2017), вводящий охранный ордер и инфраструктуру кризисных центров. Показано, что при наличии стратегических ориентиров и специальных мер, включая квоты на местном уровне, сохраняется разрыв между формальными гарантиями и фактическим равенством, проявляющийся в низкой представленности женщин в органах власти и устойчивости семейного насилия. Обосновывается необходимость усиления подотчётности, ресурсного обеспечения сервисов помощи и системной устойчивой подготовки женщин к участию в управлении. Научный вклад кыргызских авторов используется для интерпретации институциональных барьеров и социокультурных факторов, что позволяет предложить меры по улучшению правоприменения и мониторинга в рамках целей устойчивого развития.

гендерное равенство; права женщин; государственная политика; институциональные механизмы; семейное насилие; гендерная экспертиза; квоты

Макала Кыргыз Республикасынын мамлекеттик саясатындагы аялдардын укуктарын коргоонун институттук негиздерин жана укуктук куралдарын талдоого арналган. Изилдөө нормативдик-укуктук, институттук жана салыштырма-укуктук ыкмаларга негизделип, аялдардын чечим кабыл алуу процессине катышуусун чагылдырган статистикалык көрсөткүчтөрдү интерпретациялоо менен толукталат. Конституциялык деңгээлде дискриминацияга тыюу салуу кепилдиктери, «Аялдар жана эркектер үчүн тең укуктарды жана тең мүмкүнчүлүктөрдү мамлекеттик кепилдиктер жөнүндө» Мыйзамы (2008) жана анда каралган гендердик экспертиза механизми, ошондой эле «Үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жана сактоо жөнүндө» Мыйзам (2017) талданат. Стратегиялык багыттардын жана жергиликтүү деңгээлдеги квоталарды камтыган атайын чаралардын бар экендигине карабастан, формалдуу кепилдиктер менен иш жүзүндөгү теңчиликтин ортосундагы ажырым сакталып жаткандыгы көрсөтүлгөн. Бул жагдай аялдардын мамлекеттик башкарууга аз катышуусунан жана үй-бүлөлүк зомбулуктун туруктуулугунан көрүнөт. Макалада институционалдык жоопкерчиликти күчөтүүнүн, жардам көрсөтүү кызматтарын ресурстук камсыздоонун жана аялдардын башкарууга системалуу даярдыгын камсыздоонун зарылдыгы негизделет.

гендердик теңчилик; аялдардын укуктары; мамлекеттик саясат; институттук механизмдер; үй-бүлөлүк зомбулук; гендердик экспертиза; квоталар

The article examines the institutional foundations and legal instruments for protecting women’s rights within the state policy of the Kyrgyz Republic. The study is based on normative legal, institutional, and comparative legal analysis, complemented by the interpretation of statistical indicators reflecting women’s participation in decisionmaking processes. It analyzes constitutional guarantees of non-discrimination, the Law “On State Guarantees of Equal Rights and Equal Opportunities for Men and Women” (2008), including the mechanism of gender expertise, as well as the Law “On Protection and Safeguards against Domestic Violence” (2017), which introduced protection orders and crisis center infrastructure. The study demonstrates that despite the existence of strategic priorities and special measures, including quotas at the local level, a gap persists between formal legal guarantees and actual equality. This gap is manifested in the low representation of women in government bodies and the persistence of domestic violence. The article substantiates the need to strengthen accountability mechanisms, ensure adequate resourcing of support services, and develop systematic training for women’s participation in governance. The scientific contribution of Kyrgyz authors is used to interpret institutional barriers and sociocultural factors, which makes it possible to propose measures to improve law enforcement and monitoring within the framework of the sustainable development goals.

gender equality; women’s rights; public policy; institutional mechanisms; domestic violence; gender expertise; quotas