Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Сахарный диабет представляет собой растущую проблему общественного здравоохранения в Кыргызстане, где медицинские сестры играют ключевую роль в обучении пациентов и диетическом консультировании. Однако данные об эффективности структурированных образовательных программ для медсестер в этом контексте остаются ограниченными. Работа проводилась с целью разработать, внедрить и оценить структурированную образовательную программу, направленную на повышение знаний и компетенций медицинских сестер в области диетотерапии пациентов с сахарным диабетом. Было проведено квазиэкспериментальное исследование с одногрупповым дизайном «до – после» в Центре семейной медицины № 12 г. Бишкека, Кыргызстан. 36 медицинских сестер прошли как исходную оценку, так и пост-интервенционное тестирование (100 % завершивших обучение). Интервенция включала структурированную программу обучения. Знания оценивались с помощью валидированных опросников. Данные анализировались с использованием описательной статистики и критерия Мак-Немара. Участники были преимущественно опытными медсестрами (86,1 % со стажем > 10 лет). Значительные улучшения наблюдались во многих областях знаний: распознавание всех трех типов диабета увеличилось с 30,6 до 83,3 % (p < 0,001); компетенция в расчете углеводной нагрузки выросла с 0 до 61,1 % (p < 0,001). Структурированная образовательная программа значительно улучшила знания и практические навыки медсестер в области диетотерапии диабета. Эти результаты поддерживают интеграцию такого обучения в систему непрерывного профессионального развития для медсестер в Кыргызстане.

сахарный диабет; сестринское образование; диетотерапия; подсчет углеводов; непрерывное профессиональное развитие; Кыргызстан; Центральная Азия

Кант диабети – бул Кыргызстандагы коомдук саламаттыкты сактоонун өсүп жаткан көйгөйү, мында медайымдар бейтаптарды окутууда жана тамактануу боюнча кеңеш берүүдө негизги ролду ойношот. Бирок, бул контекстте медайымдар үчүн структуралаштырылган билим берүү программаларынын натыйжалуулугу жөнүндө маалыматтар чектелүү бойдон калууда. Бул изилдөөнүн максаты кант диабети менен ооругандарды диеталык терапия боюнча медайымдар билимин жана компетенттүүлүгүн жогорулатууга багытталган структуралаштырылган билим берүү программасын иштеп чыгуу, ишке ашыруу жана баалоо болгон. Бир топ «мурун – кийин» дизайны менен квази-эксперименталдык изилдөө Кыргызстандагы Бишкек шаарындагы № 12 Үй-бүлөлүк медицина борборунда жүргүзүлдү. 36 медайым баштапкы баалоону жана кийлигишүүдөн кийинки тестирлөөнү аякташты (окууну 100 % аяктады). Интервенция структуралаштырылган окутуу программасын камтыган. Билимдер текшерилген анкеталар аркылуу бааланган. Маалыматтар сүрөттөмө статистикасы жана МакНемар тести аркылуу талданган. Катышуучулар негизинен тажрыйбалуу медайымдар болгон (10 жылдан ашык тажрыйбасы бар 86,1 %). Билимдин көптөгөн тармактарында олуттуу жакшыруулар байкалган: диабеттин үч түрүн тең таануу 30,6 %дан 83,3 %га чейин жогорулаган (p < 0,001); Углеводдук жүктөмдү эсептөөдөгү компетенттүүлүк 0 % дан 61,1 % га чейин жогорулады (p < 0,001). Түзүлгөн билим берүү программасы медайымдардын диабетти дарылоо боюнча билимин жана практикалык көндүмдөрүн бир топ жакшыртты. Бул жыйынтыктар мындай окутууну Кыргызстандагы медайымдардын кесиптик өнүгүүсүн үзгүлтүксүз жогорулатуу системасына интеграциялоону колдойт.

кант диабети; медициналык айымдардын билими; диеталык терапия; көмүртектерди эсептөө; үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү; Кыргызстан; Борбордук Азия

Diabetes mellitus poses a growing public health challenge in Kyrgyzstan, where nurses play a key role in patient education and dietary counseling. However, evidence on the effectiveness of structured educational programs for nurses in this context remains limited. To develop, implement, and evaluate a structured educational program aimed at improving nurses’ knowledge and competencies in the diet therapy of patients with diabetes mellitus. A quasi-experimental pre-post study was conducted at Family Medicine Center No. 12 in Bishkek, Kyrgyzstan. 36 nurses completed both baseline and post-intervention assessments (100% completion rate). The intervention included a structured training program. Knowledge was assessed using validated questionnaires. Data were analyzed using descriptive statistics and McNemar’s test. Participants were predominantly experienced nurses (86.1% with >10 years of experience). Significant improvements were found in many areas of knowledge: identification of all three types of diabetes increased from 30.6% to 83.3% (p<0.001); competence in calculating carbohydrate load rose from 0% to 61.1% (p<0.001). Тhe structured educational program significantly improved nurses’ knowledge and practical skills in diabetes diet therapy. These results support the integration of such training into the continuing professional development system for nurses in Kyrgyzstan.

diabetes mellitus; nursing education; diet therapy; carbohydrate counting; continuing professional development; Kyrgyzstan; Central Asia