Аколбекова Динара Амиржановна – магистрант Некоммерческого акционерного общества «Медицинский университет Астана», Республика Казахстан, тел.: +7 771 4083323, e-mail: akolbekovad@mail.ru
Арыстанов Жалгаскали Мергалиевич – д-р фармацевт. наук, профессор Некоммерческого акционерного общества «Медицинский университет Астана», Республика Казахстан, тел.: +7 707 7937707, e-mail: zhalgaskalia@gmail.com
СТРУКТУРНЫЕ ДИСБАЛАНСЫ АМБУЛАТОРНОГО ЛЕКАРСТВЕННОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ДОСТУПНОСТЬ ЛЕКАРСТВЕННОЙ ТЕРАПИИ В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН
Анализируются структурные дисбалансы в системе амбулаторного лекарственного обеспечения Республики Казахстан за период 2020–2025 гг. Актуальность исследования обусловлена возрастающей ролью лекарственного обеспечения в обеспечении доступности фармакотерапии и эффективности системы здравоохранения. В работе проведен количественный анализ динамики стоимостных и натуральных показателей фармацевтического рынка с использованием подхода «стоимость – объем». Выявлено устойчивое расхождение между ростом финансовых затрат и динамикой потребления лекарственных средств, что свидетельствует о наличии выраженных структурных дисбалансов. Установлено, что данные процессы обусловлены ценовыми и институциональными факторами. Полученные результаты обосновывают необходимость совершенствования механизмов лекарственного обеспечения, направленных на повышение доступности терапии.
Ключевые слова на русском языке:амбулаторное лекарственное обеспечение; фармацевтический рынок; доступность лекарственных средств; ценообразование; структурные дисбалансы; Казахстан
АМБУЛАТОРИЯЛЫК ДАРЫ-ДАРМЕК МЕНЕН КАМСЫЗДООДОГУ ТҮЗҮМДҮК ТЕҢСИЗДИКТЕР ЖАНА АЛАРДЫН КАЗАКСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ДАРЫ-ДАРМЕК МЕНЕН КАМСЫЗДООГО ЖЕТКИЛИКТҮҮЛҮККӨ ТИЙГИЗГЕН ТААСИРИ
Бул макалада 2020–2025-жылдар аралыгында Казакстан Республикасынын амбулатордук дары-дармек менен камсыздоо системасындагы түзүмдүк дисбаланс талданат. Изилдөөнүн актуалдуулугу фармакотерапиянын жеткиликтүүлүгүн жана саламаттыкты сактоо системасынын натыйжалуулугун камсыз кылууда дары-дармек менен камсыздоонун ролунун жогорулашы менен аныкталат. Бул макалада фармацевтикалык рыноктун баалуулук жана физикалык көрсөткүчтөрүнүн динамикасы баалуулук-көлөм ыкмасын колдонуу менен сандык жактан талданат. Каржылык чыгымдардын өсүшү менен дары-дармектерди керектөөнүн динамикасынын ортосундагы туруктуу айырмачылык аныкталат, бул айкын түзүмдүк дисбаланстын бар экендигин көрсөтөт. Бул процесстер баа жана институционалдык факторлор менен шартталаары аныкталган. Алынган жыйынтыктар терапиянын жеткиликтүүлүгүн жогорулатууга багытталган дары-дармек менен камсыздоо механизмдерин өркүндөтүү зарылдыгын негиздейт.
Ключевые слова на кыргызском языке:амбулатордук дары-дармек менен камсыздоо; фармацевтикалык рынок; дары-дармектердин жеткиликтүүлүгү; баа; түзүмдүк дисбаланс; Каз
STRUCTURAL IMBALANCES IN OUTPATIENT PHARMACEUTICAL PROVISION AND THEIR IMPACT ON ACCESS TO MEDICINES IN KAZAKHSTAN
This article analyzes structural imbalances in outpatient pharmaceutical provision in Kazakhstan for 2020–2025. The study highlights the growing importance of access to medicines and healthcare system efficiency. A quantitative analysis of value and volume dynamics was conducted. The findings reveal a persistent divergence between financial expenditures and consumption levels, indicating structural imbalances driven by pricing and institutional factors. The findings highlight the need to improve pharmaceutical policy and resource allocation mechanisms to enhance access
to medicines.
outpatient pharmaceutical provision; pharmaceutical market; access to medicines; pricing; structural imbalances; Kazakhstan