Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Представлен обзор современных данных о распространённости раннего детского кариеса в различных странах мира, основанный на анализе опубликованных исследований за последние пять лет. Рассматриваются эпидемиологические особенности и социальные детерминанты заболевания, а также проведена группировка стран по уровню доступности стоматологической помощи. Такой подход позволил выявить закономерности между организацией профилактических программ, качеством оказания медицинских услуг и уровнем заболеваемости среди детей дошкольного возраста. Особое внимание уделено ключевым факторам риска, включая социально-экономические условия, особенности питания и гигиенические привычки. Подчёркивается необходимость комплексного междисциплинарного подхода к профилактике раннего детского кариеса, объединяющего усилия стоматологов, педиатров, педагогов и родителей для повышения эффективности мероприятий и дальнейшего снижения распространённости заболевания.

ранний детский кариес; распространённость; эпидемиология; профилактика; фторирование воды; социальные детерминанты; международный обзор

Макалада дүйнөнүн ар кайсы өлкөлөрүндө эрте балалык кариес кеңири таралышы боюнча акыркы беш жыл ичинде жарыяланган изилдөөлөрдүн талдоосуна негизделген заманбап маалыматтар каралат. Оорунун эпидемиологиялык өзгөчөлүктөрү жана социалдык детерминанттары каралып, стоматологиялык жардамдын жеткиликтүүлүк деңгээли боюнча өлкөлөрдүн топтоштуруусу жүргүзүлгөн. Бул ыкма профилактикалык программалардын уюштурулушу, медициналык кызмат көрсөтүүнүн сапаты жана мектепке чейинки курактагы балдардын оорулуулук деңгээли ортосундагы мыйзам ченемдүүлүктөрдү аныктоого мүмкүндүк берди. Өзгөчө көңүл социалдык-экономикалык шарттарга, тамактануу өзгөчөлүктөрүнө жана гигиеналык адаттарга бурулат. Эрте балалык кариесин алдын алууда стоматологдордун, педиатрлардын, мугалимдердин жана ата-энелердин күч-аракеттерин бириктирген комплекстүү көп тармактуу мамиленин зарылдыгы белгиленет, бул иш-чаралардын натыйжалуулугун жогорулатууга жана оорунун жайылышын мындан ары азайтууга багытталган.

эрте жаштагы тиш кариеси; жайылышы; эпидемиология; алдын алуу; сууну фтордоо; социалдык детерминанттар; эл аралык сереп

The article presents a review of current data on the prevalence of early childhood caries in various countries worldwide, based on an analysis of studies published over the past five years. Epidemiological features and social determinants of the disease are examined, and countries are grouped according to the level of accessibility of dental care. This approach made it possible to identify patterns between the organization of preventive programs, the quality of healthcare services, and the prevalence of the disease among preschool children. Particular attention is given to key risk factors, including socio-economic conditions, dietary habits, and oral hygiene practices. The article emphasizes the need for a comprehensive interdisciplinary approach to early childhood caries prevention, bringing together the efforts of dentists, pediatricians, educators, and parents to improve the effectiveness of interventions and further reduce the prevalence of the disease.

early childhood caries; prevalence; epidemiology; prevention; water fluoridation; social determinants; international review