Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Анализируются современные системы накопления энергии как ключевые элементы повышения эффективности и надежности электроэнергетических систем на базе возобновляемых источников энергии. Проведен подробный обзор литературы по различным технологиям хранения энергии, включая аккумуляторные батареи, гидроаккумулирующие станции, водородные топливные элементы и высокомощные накопители (суперконденсаторы). Проанализированы их преимущества, недостатки, ограничения и области применения. Отдельно проанализирована роль интеллектуальных систем управления и виртуальных электростанций в оптимизации работы гибридных энергокомплексов. Подчеркивается, что гибридные решения и оптимальное управление сглаживают нестабильность возобновляемых источников энергии, повышают надежность энергоснабжения и обеспечивают экономическую эффективность. Предложена и обоснована идея создания энергетического комплекса, объединяющего ветровую генерацию и кластер гидроаккумулирующих станций на крупных горных реках Кыргызстана.

возобновляемые источники энергии; системы накопления энергии; гидроаккумулирующие станции; аккумуляторы; эффективность

Макалада кайра жаралуучу энергия булактарынын базасындагы электр энергетикалык системалардын натыйжалуулугун жана ишенимдүүлүгүн жогорулатуунун негизги элементи катары энергияны топтоонун заманбап системалары талдоого алынды. Энергияны сактоонун ар кандай технологиялары боюнча, анын ичинде аккумулятордук батареялар, гидроаккумуляциялоочу станциялар, суутек отун элементтери жана жогорку кубаттуулуктагы топтогучтар (суперконденсаторлор) боюнча адабияттарга кеңири сереп салынды. Алардын артыкчылыктары, кемчиликтери, чектөөлөрү жана колдонуу чөйрөлөрү талданды. Гибриддик энергетикалык комплекстердин ишин оптималдаштырууда интеллектуалдык башкаруу системаларынын жана виртуалдык электр станцияларынын ролу өзүнчө талдоого алынды. Гибриддик чечимдер жана оптималдуу башкаруу кайра жаралуучу энергия булактарынын туруксуздугун жөнгө салары, энергия менен камсыздоонун ишенимдүүлүгүн жогорулатары жана экономикалык натыйжалуулукту камсыздай турганы баса белгиленет. Шамал генерациясын жана Кыргызстандын ири тоо дарыяларындагы гидроаккумуляциялоочу станциялардын кластерин бириктирген энергетикалык комплексти түзүү идеясы сунушталды жана негизделди.

кайра жаралуучу энергия булактары; энергияны топтоо системалары; гидроаккумуляциялоочу электр станциялары; аккумуляторлор; натыйжалуулук

This article is devoted to the analysis of modern energy storage systems as a key element for improving the efficiency and reliability of electric power systems based on renewable energy sources. A detailed review of the literature on various energy storage technologies is conducted, including battery storage, pumped storage hydropower, hydrogen fuel cells, and high-power storage devices (supercapacitors). Their advantages, disadvantages, limitations, and application areas are analyzed. The role of intelligent control systems and virtual power plants in optimizing the operation of hybrid power complexes is specifically examined. It is emphasized that hybrid solutions and optimal management smooth out the instability of renewable energy sources, increase the reliability of power supply, and ensure economic efficiency. The idea of creating an energy complex that combines wind generation and a cluster of pumped storage hydropower plants on the major mountain rivers of Kyrgyzstan is proposed and substantiated.

renewable energy sources; energy storage systems; pumped storage hydropower; batteries; efficiency.