Информационный портал
«Вестник КРСУ»

Служба детской неврологической помощи играет ключевую роль в раннем выявлении нарушений нейроразвития, профилактике инвалидизации и формировании общественного здоровья. В Кыргызской Республике сохраняются проблемы гипердиагностики, использования диагнозов, не соответствующих международным классификациям, и несоответствия клинической практики принципам доказательной медицины. Проведены клинический и эпидемиологический анализы службы детской неврологической помощи в Кыргызской Республике, оцениваются распространенность гипердиагностики и ее связь с уровнем вакцинации и доверием населения к медицинским рекомендациям. Проведено описательно-аналитическое ретроспективное исследование на основе вторичных данных. Проанализированы национальные эпидемиологические показатели за 2020–2023 годы, статистические отчеты системы здравоохранения, данные Центра электронного здравоохранения, а также материалы Всемирной организации здравоохранения и Детского фонда ООН. В результате выявлена высокая доля неспецифических неврологических диагнозов у детей первого года жизни, поздняя диагностика детского церебрального паралича и широкое применение методов лечения без доказательной эффективности. Гипердиагностика способствует формированию необоснованных медицинских отводов от вакцинации, что ассоциировано со снижением охвата иммунизацией и ростом управляемых инфекций. Совершенствование системы детской неврологической помощи требует внедрения валидированных диагностических инструментов, реформирования подготовки специалистов и системной работы по повышению доверия к профилактическим программам.

детская неврология; гипердиагностика; детский церебральный паралич; эпидемиология; вакцинация; общественное здоровье; Кыргызская Республика

Балдарга неврологиялык жардам көрсөтүү кызматтары нейрондук өнүгүү бузулууларын эрте аныктоодо, майыптыктын алдын алууда жана коомдук ден соолукту чыңдоодо негизги ролду ойнойт. Кыргыз Республикасында ашыкча диагностика, эл аралык классификацияларга туура келбеген диагноздорду колдонуу жана клиникалык практика менен далилдүү медицинанын принциптеринин ортосундагы карама-каршылыктар сакталып келет. Бул изилдөөнүн максаты Кыргыз Республикасындагы балдарга неврологиялык жардам көрсөтүү кызматын клиникалык-эпидемиологиялык жактан талдоо, ашыкча диагностиканын таралышын, анын эмдөө көрсөткүчтөрү жана калктын медициналык сунуштарга болгон ишеними менен байланышын баалоо болуп саналат. Экинчи даражадагы маалыматтарга негизделген сыпаттама жана аналитикалык ретроспективдүү изилдөөнүн алкагында 2020–2023-жылдардагы улуттук эпидемиологиялык көрсөткүчтөр, саламаттыкты сактоо тутумунун статистикалык отчеттору, Электрондук ден соолук борборунун маалыматтары, ошондой эле Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму менен БУУнун Балдар фондунун материалдары талданды. Натыйжада бир жашка чейинки балдарда спецификалык эмес неврологиялык диагноздордун жогорку үлүшү, церебралдык шал оорусунун кеч аныкталышы жана далилдүү натыйжалуулугу жок дарылоо ыкмаларынын кеңири колдонулушу аныкталды. Ашыкча диагноз коюу эмдөөдөн негизсиз медициналык бошотуулардын көбөйүшүнө алып келип, бул иммунизациялоонун камтылышынын төмөндөшү жана вакцина менен алдын алууга мүмкүн болгон оорулардын өсүшү менен байланышкан. Алынган жыйынтыктар балдарга неврологиялык жардам көрсөтүү системасын өркүндөтүү үчүн валидацияланган диагностикалык инструменттерди киргизүүнү, адистерди даярдоо системасын реформалоону жана профилактикалык программаларга калктын ишенимин жогорулатууга багытталган системалуу иштерди жүргүзүү зарылдыгын көрсөтөт.

педиатриялык неврология; ашыкча диагноз коюу; церебралдык шал оорусу; эпидемиология; эмдөө; коомдук саламаттык сактоо; Кыргыз Республикасы

Child neurological care services are critical for early detection of neurodevelopmental disorders, disability prevention, and promotion of public health promotion. In the Kyrgyz Republic, persistent challenges including overdiagnosis, the use of diagnostic labels that do not correspond to international classifications, and discrepancies between routine clinical practice and the principles of evidence-based medicine. This study aimed at conducting a clinical and epidemiological analysis of the pediatric neurological care system in the Kyrgyz Republic, with particular attention to the prevalence of overdiagnosis and its association with vaccination coverage and public trust in medical recommendations. A descriptive and analytical retrospective study was carried out using secondary data, including national epidemiological indicators for 2020–2023, official healthcare system statistics, data from the Center for Electronic Health, and reports from international organizations. The analysis revealed a high frequency of non-specific neurological diagnoses in infants under one year of age, delayed diagnosis of cerebral palsy, and widespread use of therapeutic interventions lacking evidence-based efficacy. Overdiagnosis was shown to contribute to the issuance of unjustified medical exemptions from vaccination, which in turn is associated with reduced immunization coverage and an increased incidence of vaccine-preventable diseases. These findings suggest that improving pediatric neurological care requires the implementation of validated diagnostic tools, reform of specialist training systems, and consistent efforts to strengthen public confidence in preventive healthcare programs.

pediatric neurology; overdiagnosis; cerebral palsy; epidemiology; vaccination; public health; Kyrgyz Republic